Dziennik gajowego Maruchy

"Blogi internetowe zagrażają demokracji" – Barack Obama

Po innej stronie niż Piłsudski

Posted by Marucha w dniu 2012-06-26 (Wtorek)

Praca „Polacy w orężnej walce z Niemcami o wolność i niepodległość w latach 1914-1921” to kolejna już pozycja w dorobku Edwarda Węgierskiego, seniora ruchu narodowego z Krakowa (dwie poprzednie prace jego autorstwa omawialiśmy w artykule „Między Galicją a Mazowszem” w „MP” nr 41-42/2011). Jak autor sam pisze w zakończeniu „szkic jest właściwie uzupełnieniem mojej książki pt. «Fragmenty z dziejów Ruchu Narodowego…»”. Węgierski, opisując kolejne etapy walki Polaków, nie ogranicza się tylko do podania informacji na temat ich militarnego aspektu.
 Zarysowuje przy tym szeroko polityczne tło opisywanych wydarzeń. Kluczowe z tego punktu widzenia jest ukazanie konfliktu na linii obóz narodowy – środowiska polityczne współpracujące z państwami centralnymi. Za główną zasługę Narodowej Demokracji w opisywanym okresie autor poczytuje zapobieżenie planom wywołania na początku wojny powstania na terenie zaboru rosyjskiego. Główna część pracy poświęcona jest udziałowi Polaków w formacjach zbrojnych walczących u boku Rosji, kolejne rozdziały opisują formowanie i walki Legionu Puławskiego, Dywizji Strzelców Polskich oraz Korpusów Polskich na Wschodzie.

Z dużym poparciem ze strony społeczeństwa polskiego, ku zaskoczeniu większości Rosjan, spotkała się już przeprowadzona u progu wojny mobilizacja. „Były wypadki, że w miejscowościach leżących bliżej granicy, rosyjscy urzędnicy uciekali, więc w mobilizacji pomagali polscy inteligenci: księża, nauczyciele, ziemianie, lekarze. Toteż ogłoszona mobilizacja na terenie Królestwa, przebiegała bardzo sprawnie, bez żadnych przeszkód i zgrzytów. Polacy szli walczyć nie o zwycięstwo Rosji, lecz o pokonanie zaborczych Niemiec. Przyjazna postawa wobec narodu rosyjskiego, walczącego z Prusakami, została zauważona w Rosji”.

Polskie ośrodki polityczne zorientowane na Rosję dążyły także do utworzenia wydzielonych formacji polskich walczących u boku Rosji. Do czołowych propagatorów takiej koncepcji należeli w ramach obozu narodowego Zygmunt Balicki i Wiktor Jaroński. Do zwolenników sojuszu polsko-rosyjskiego po stronie Rosji autor zalicza zaś m.in. premiera Iwana Goremykina i gen. Aleksieja Brusiłowa. Plan miał jednak licznych przeciwników, tak po stronie rosyjskiej, jak i polskiej: „Przeciwko tworzeniu wielkiej armii polskiej w Rosji i wydzieleniu do tego wojska Polaków z armii rosyjskiej, była też część starej, zasiedziałej w Rosji emigracji polskiej, mającej wpływy w kołach rządowych. Na czele tej grupy stał Aleksander Lednicki, członek rządu po upadku caratu, a grono to popierał premier Aleksander Kiereński, którego doradcą był Aleksander Więckowski. Do tego zespołu należeli jeszcze Aleksander Babiański, Franciszek Skąpski, Ludwik Darowski, Józef Ziabicki, Władysław Szczerbo-Rawicz, Jan Dąbrowski, Józef Evert i inni”. Dwa ostatnie rozdziały pracy poświęcone zostały walkom na terenie b. zaboru pruskiego – Powstaniu Wielkopolskiemu i Powstaniom Śląskim.

Węgierski podkreśla rolę i znaczenie Narodowej Demokracji na obszarze Śląska i Wielkopolski. Niekwestionowanym liderem obozu narodowego, „ówczesnym bożyszczem ulicy”, był Wojciech Korfanty, o którym tygodnik satyryczny z 1914 roku pisał:

„W parlamencie szwabskiej Rzeszy,
Gdzie brzmią wrogie nam kuranty,
Zawsze Polski bronić spieszy,
Dzielny poseł – pan Korfanty”.

Wysiłki narodowców zmierzające do odzyskania ziem w Wielkopolsce i na Śląsku spotykały się z kontrakcją ze strony Piłsudskiego, który odmawiał pomocy, uznając tereny te za przynależne do Niemiec. Także podczas trwania walk Piłsudski starał się storpedować zamiary powstańców. Taki charakter miała m.in. decyzja dotycząca objęcia dowództwa nad Powstaniem Wielkopolskim przez wywodzącego się z armii rosyjskiej gen. Dowbora-Muśnickiego: „Piłsudski zaproponował NRL (Naczelna Rada Ludowa – przyp. M.M.) dwóch kandydatów: gen. Dowbora-Muśnickiego i gen. E. de Henning-Michaelisa. NRL wybrała Muśnickiego (…) Tym samym Piłsudski pozbył się jednego z dwóch, obok Hallera, ważnych konkurentów do stanowiska wodza naczelnego. A jaka była intencja wysłania Dowbora do Wielkopolski? Wyjaśnia nam to list Piłsudskiego z 17 stycznia 1919 roku, skierowany do swego zaufanego Kazimierza Dłuskiego (1855-1930), późniejszego prezesa zarządu głównego «Strzelca»: Wysłanie Dowbora do Poznania było celowe: liczę na to, że on sam i jego oficerowie, tak swoją nieznajomością służby, jak i swym zachowaniem, wywołają wśród polskich żołnierzy byłej armii niemieckiej, przyzwyczajonych do dobrych i odpowiedzialnych oficerów, niezadowolenie i rozczarowanie do jego osoby i poznańskich czynników politycznych”. Jak się później okazało nadzieje Piłsudskiego okazały się płonne, a gen. Dowbor zaskarbił sobie szczere oddanie i uznanie ze strony Wielkopolan.

Praca oparta została na bogatej bazie źródłowej, w tym na opracowaniach tematycznych oraz pamiętnikach i wspomnieniach uczestników opisywanych wydarzeń. Całość sprawia, że pomimo niewielkiej objętości praca stanowi popularne i bardzo przystępne kompendium poświęcone wysiłkowi zbrojnemu Polaków w czasie I wojny św. oraz po jej zakończeniu.

Maciej Motas

E. Węgierski, „Polacy w orężnej walce z Niemcami o wolność i niepodległość w latach 1914-1921”, Dom Wydawniczy „Ostoja”, Krzeszowice 2012, ss. 163.

http://sol.myslpolska.pl/

Komentarzy 14 to “Po innej stronie niż Piłsudski”

  1. Kazik said

    Generał Józef Dowbór-Muśnicki jako rosyjski generał , był najlepiej wykształconym wojskowym w II Rzeczypospolitej . Wielka szkoda , że nie zrobił porządku z Piłsudskim i jego kamarylą . Nie wierzę aby dopuścił do wybuchu wojny w 1939 r. Już w czasie trwania Powstania Wielkopolskiego opracował plan zajęcia Gdańska bez oglądania się na tzw . sojuszników a nawet wbrew nim . Nie należy zapominać , że rebelia ukraińska została stłumiona przez Jego Wychowanków zarówno z I Korpusu w Rosji jak i Poznaniaków … W wojnie z bolszewikami żołnierze powołani do Wojska Polskiego przez Piłsudskiego nie posiadali często obuwia , Generała Muśnickiego zaś , byli porządnie umundurowani i wyposażeni .

  2. wet3 said

    Jeszcze jedna praca pokazujaca nam kim rzeczywiscie byl germanofil i polonofob Selman vel Pisludski …

  3. żyrafa said

    http://waldemar-rajca.blog.onet.pl/Smierc-gen-Petelickiego-to-prz,2,ID476052265,n

  4. JO said

    Moja Sw Pamieci Niania Janina Sowinska, uczyla mnie zawsze, niezmiennie, ze najwiekrzym wrogiem Polaki i Polski sa Niemcy. Dzieku Gajowce wiem, ze Niemcy Talmudyczne a nie Katolickie sa Wrogiem Polski. Dzis mamy na nowo Niemcy Talmudyczne – Prusadczyzne i ona nam zagraza najbardziej , zaraz po 5 kolumnie wewnatrz naszego Narodu.

  5. Kazek said

    RE:3 Czy ma Pan jakieś linki etc. , gdzie można znaleźć dowód,że Piłsudski to Selman?
    Pytam bez złośliwości

  6. guła said

    Haller i wódz naczelny. Gdyby nie wymóg polityczny który wymusił na Sikorskim – tak to ten od przekrętów mamony państwowej a ścigany kryminalnymi listami gończymi – awans na generała kpt Haller zostałby odwiecznym kpt. Zgodnie z opinią C.K. armii.

    Panie Gajowy pan to dopiero potrafisz drażnić się. Wet3 ze swoim Selmanem przy panu to „małe piwko”, któren jak papuga jaka powtarza „wuj nie lżę”

    Skąd szanowny pan, pytam przez ciekawość, tę literaturę iskasz.
    Najbardziej mnie ujęło wyzwolenie Gdańska. Zaraz po Wielkopolskiej Viktorii.

  7. guła said

    Ale szanowny panie gajowy do ZPP to pan nie sięgniesz? Czy sięgniesz pan?

  8. Marucha said

    RE 6, 7:

    Zamieściłem artykuł, do którego link znajduje się na dole. Stąd iskam tę literaturę.

    Jeżeli uważa Pan, że w artykule znajdują się informacje nieprawdziwe, to nikt Panu nie przeszkadza przedstawić swój punkt widzenia, porządnie, bez skrótów myślowych i niedomówień, które – przynajmniej dla mnie – nie zawsze są zrozumiałe.

  9. Kazik said

    ad 6 . Proponuję zaopatrzyć się we ” Wspomnienia ” generała Muśnickiego oraz czytać bardziej uważnie wpisy na tej stronie .

  10. wet3 said

    @ Kazek (5)
    Prosze napisac: ginet selman. Potem dokladnie czytac to, co „wyskoczy”.

  11. Kapsel said

    ks. dr hab. Natanek o Zamachu majowym !

  12. Maciej said

    @ Kapsel

    Ks. dr hab. Natanek jest genialny …

  13. Kapsel said

    Re 12
    Panie Macieju

    I pewnie dlatego od dłuższego czasu nie ma YouTube jego aktualnych kazań.

  14. Kapsel said

    2012-06-24 kazanie – ks. Piotr Natanek

    http://gloria.tv/?media=303682

    http://gloria.tv/?media=303748

Sorry, the comment form is closed at this time.