Dziennik gajowego Maruchy

"Blogi internetowe zagrażają demokracji" – Barack Obama

Wołyń – idź i patrz

Posted by Marucha w dniu 2016-10-10 (poniedziałek)

W warszawskim kinie Praha obejrzałem film „Wołyń” a po projekcji miałem okazję posłuchać tego, co o okolicznościach powstawania filmu ma do powiedzenia pierwszoplanowa aktorka filmu, czyli Michalina Łabacz.

I tak się zastanawiam od czego zacząć bo mnóstwo myśli kłębi się w mojej głowie i choć od momentu obejrzenia filmu minęły już niemal 24 godziny, mam wrażenie, że jeszcze siedzę na tej sali i patrzę na tę uciekającą młodą kobietę z dzieckiem na ramieniu.

Zacznę może od tego, co mogłoby być podsumowaniem całości moich spostrzeżeń myślę, że to nieco uporządkuje nam wszystko.

Otóż dla mnie film Smarzowskiego to film pełny i niezwykle mądry. Dlaczego pełny? Pełny, ponieważ Smarzowskiemu udało się w tym jednym filmie oddać całą złożoność sytuacji jaka miała miejsce na Wołyniu w przyjętym okresie czasowym, zarówno w ujęciu kulturowym, religijnym, narodowościowym, jak i politycznym. Jest również film pełny, ponieważ nie jest laurką skierowaną w stronę Polaków, ten film pokazuje bowiem kresowe animozje i ich przyczynę nie tylko na linii Polacy – Ukraińcy, ale również na linii Żydzi – Ukraińcy i Żydzi – Polacy.

Smarzowski jednoznacznie pokazuje, że wzajemna niechęć dotyczyła wszystkich stron. Natomiast wyraźnie daje nam do zrozumienia, że ta skala niechęci była zupełnie inna u Polaków czy Żydów niż Ukraińców i w wypadku tych ostatnich systematycznie narastała, od okresu międzywojennego a preludium tego co się stać może, miało miejsce we wrześniu 1939 roku. To bardzo ważny aspekt, ponieważ przeczy to teoriom głoszonym przez stronę ukraińską, która próbuje sprowadzić konflikt tylko do roku 1943 i rzekomej prowokacji radzieckiej.

A dlaczego to film mądry? To film wybitnie mądry, ponieważ Smarzowski wybił nim zęby „Gazecie Wyborczej” i samym Ukraińcom. „Wołyń” to majstersztyk, został zrobiony i pomyślany tak, że nawet „Gazeta Wyborcza” nie jest wstanie w niego uderzyć, bo skazana byłaby na ośmieszenie. Smarzowski poprzez to, że szczerze i obiektywnie pokazuje to co było złe ze strony Polaków zrobił film, który będzie niezwykle trudny do zanegowania. I w tym tkwi również niesamowita siła i skala rażenia tego filmu.

Tym bardziej szkoda, że film nie będzie nas reprezentował jako kandydat do Oskara, bo byłaby dzięki temu szansa dotarcia z jego przekazem do znacznie szerszych kręgów odbiorców.

Co poza tym ujmuje w filmie i robi wrażenie? Na pewno niesamowita scena batalistyczna z kampanii wrześniowej, to chyba najlepsza taka scena w polskim kinie od czasów „Krzyżaków” Aleksandra Forda. Ujmuje z niesamowitą starannością oddane bogactwo kulturowe tej ziemi, kostiumy, język, obrzędy, przyroda wszystko to powoduje, że chłonie się ten film całym sobą.

Wspomniana Michalina Łabacz również zwracała na ten aspekt uwagę podczas rozmowy po projekcji. Podobnie zresztą wygląda oddanie ówczesnej wiejskiej zabudowy, mundurów poszczególnych formacji wg mnie zwłaszcza niemieckiej piechoty.

Mocnymi stronami filmu są również zdjęcia i muzyka. Nie będę pisał zbyt szczegółowo o scenach rzezi na Polakach, bo nie chcę z tego aspektu traktować tak jak opisu każdego innego filmu. Powiem tylko, że same sceny rozstrzeliwania Żydów są przejmujące a mordy i tortury na Polakach są przeżyciem niemal traumatycznym i trudno powstrzymać się od łez.

Nie sposób pominąć w ocenie filmu gry aktorskiej i tu mamy wielką i wybitną rola debiutującej Michaliny Łobacz, która przeistacza się w tym filmie z młodej beztroskiej dziewczyny w kobietę, matkę; empatia, odwaga i zdolność radzenia sobie ze skrajnym cierpieniem wyryte są na jej twarzy wyjątkowo realistycznie.

To również film z wybitną rolą Arkadiusza Jakubika, który tym filmem potwierdził, iż jest aktorem niezwykle wszechstronnym i ponadprzeciętnym. Zresztą nie ma w tym filmie słabych ról, tak samo, jak nie ma słabych scen, każda z nich jest niesamowicie przemyślana.

Smarzowski zaakcentował wyraźnie współodpowiedzialność za zbrodnię ukraińskie jaką ponosi Kościół Grekokatolicki, dodajmy, że wspieranie ludobójstwa czy wręcz podżeganie do niego nie zostało do dziś rozliczone a współodpowiedzialnego za tę zbrodnię biskupa grekokatolickiego Watykan chce zrobić świętym.

Reżyser podkreślił i zaakcentował, iż zbrodnia ta nie była efektem chwilowego zbiorowego amoku a akcją zaplanowaną, zorganizowaną poprzedzoną działaniami propagandowymi.

Kilka dni temu kontrowersje wzbudziła w filmie scena, w której główna bohaterka żeby uchronić siebie i dziecko przed torturami oraz śmiercią, przemieszcza się wraz z oddziałem niemieckiego wojska. Każdy kto obejrzy ten film nie będzie miał chyba wątpliwości co do słuszności przedstawienia rzeczywistości w ten sposób.

Poza aspektem samej rzezi wołyńskiej, dla mnie osobiście istotnym elementem tego filmu było pokazanie skutków przegranej przez Polskę wojny. Te przemieszczające się po Polsce, w tą i z powrotem formacje sowieckie, niemieckie, banderowskie, bezsilność wobec mordów i gwałtów przywołały mi dzisiejszą moją Ojczyznę uboższą już o Wołyń, Podole czy Wileńszczyznę, która przez głupotę nią rządzących, za chwilę może stać się znowu miejscem przemarszu obcych armii, band oraz mordów i grabieży. Dlatego ten film to również film z mocnym przesłaniem antywojennym pokazującym nam jak łatwo i szybko z dnia na dzień można stracić wszystko.

Podsumowując, dla mnie człowieka choć nie wywodzącego się z Kresów, ale wielokrotnie je odwiedzającego i czującego się tam jak u siebie, ten film jest bez wątpienia filmem wyjątkowym. To hołd dla tych kolejnych pokoleń Polaków, które tam żyły i pracowały na tej ziemi, rozwijając te ziemie cywilizacyjnie z pożytkiem nie tylko dla Polski ale również zamieszkujących te ziemie Rusinów, to hołd dla tych pomordowanych w bestialski sposób i dla tych, dziś tam żyjących Polaków, zmagających się każdego dnia z przeciwnościami losu.

Smarzowski tym filmem zdjął z nas wszystkich, współczesnych Polaków odium wstydu za nasz grzech zaniechania i niepamięci. Okoliczności powstawania tego filmu i trudności jakie robiono reżyserowi tworzącemu film narodowy są skandaliczne. Kieruje więc tym bardziej słowa ogromnego uznania i podziękowania za ten film, zarówno reżyserowi jak i wszystkim, którzy przyczynili się do jego powstania, w tym dla ukraińskich aktorów, którzy będą mieć teraz na Ukrainie z tego tytułu problemy.

Szkoda, że Wojciech Smarzowski nie pojawił się tak jak planowała na spotkaniu z widzami po filmie, bo byłaby okazja powiedzieć mu to osobiście, ale bez wątpienia Michalina Łabacz, ważna postać dla końcowego sukcesu filmu, dobrze go zastępowała i to ona usłyszała piękne słowa podziękowania za ten film od syna wybitnego polskiego reżysera Bohdana Poręby.

Film ten wg mnie ociera się w swej wyjątkowości i artyzmie o kino Nikity Michałkowa czy radzieckiego filmu „Idź i patrz”, którego reżyser również przeniósł widzów do roku 1943 i w niezwykle przejmujący sposób pokazał jak wyglądało zrównanie z ziemią ponad 600 białoruskich wsi, których ludność była palona żywcem w stodołach przez specjalnie powołane do tego celu oddziały niemieckie.

Reżyser tego filmu, którym był Elem Klimow, po jego nakręceniu stwierdził, że to jego ostatni film, zapytany dlaczego nie zamierza więcej kręcić filmów stwierdził, że tym filmem powiedział i oddał wszystko, co miał widzom do przekazania.

Nie życzę Smarzowskiemu końca kariery, bo byłoby to z dużą stratą dla polskiego kina ale myślę, że Wołyń jest również tej klasy filmem, pod którym niejeden reżyser mógłby się podpisać jako pod swoim credo.

Arkadiusz Miksa
Profil fb
http://mysl-polska.pl

Odpowiedzi: 26 to “Wołyń – idź i patrz”

  1. maasteer said

    W Rosji „Katyń” pokazali. Ciekawe czy na upadlinie wyemitują „Wołyń”?

  2. peacelover said

    Trzeba zrobic wersje obcojezyczna !!!!

  3. Robert said

    W jaki sposob mozna obejrzec „Wolyn” w Wielkiej Brytanii? Czy jest mozliwe pokazac ten, jak widze z entuzjastycznego komentarza( jak sie wydaje nie dyletanta)wartosciowy film na festiwalach w Zachodniej Europie? Spotkalem sie jednej z zydowskich gazet z nieprzejednana opinia-nienawiscia zydow do zbrodniarzy UPA/OUN- poinni wiec byc ciekawi tego filmu i chciec go promowac…

  4. Robert said

    Musze jednak dodac ze spostrzegam w tobie nie zrozumienie prostego faktu, ze tak jak Litwa jest polska z tego wzgledu, ze nikt nie powiedzial, ze nie jest polska, tak i Wolyn i Lwow jest polski. Polacy tam mieszkajacy sa U SIEBIE – w Polsce nazwanej przez dziwnych ludzi nieistniejaca prawnie „UKRAINA”.TO JEST STAN PRAWNY, A NIE WYRAZ SENTYMENTOW. PROSZE SIE NAWROCIC.

  5. NICK said

    Pewnie jest tak, że ten film jest niedopowiedziany. Że chciałoby się bardziej prawdziwie i REALISTYCZNIE.
    Pewnie tak ale uznaję, w tej krótkiej recenzji, że pokazał to co mógł pokazać. Na dziś.
    Dużo wartościowego. Historycznie.
    Ważny film!
    Publiczny dokument.
    Zachęcam do oglądania.

    Ładnie Pan zawarł i zwarł, Panie Reżyserze Smarzowski.

    Dedykuję Panu Wajdzie.
    Co to nakręcił tyle krętactw histerycznych.
    Za co przecież dostał Oskara (tfu-gorzej niż wróżka)

  6. Siggi said

    „Wołyń”– film wybitny i potrzebny
    http://www.mysl-polska.pl/1042

  7. Moher49 said

    Autor pisze:
    „Poza aspektem samej rzezi wołyńskiej, dla mnie osobiście istotnym elementem tego filmu było pokazanie skutków przegranej przez Polskę wojny. Te przemieszczające się po Polsce, w tą i z powrotem formacje sowieckie, niemieckie, banderowskie, bezsilność wobec mordów i gwałtów przywołały mi dzisiejszą moją Ojczyznę uboższą już o Wołyń, Podole czy Wileńszczyznę, która przez głupotę nią rządzących, za chwilę może stać się znowu miejscem przemarszu obcych armii, band oraz mordów i grabieży. Dlatego ten film to również film z mocnym przesłaniem antywojennym pokazującym nam jak łatwo i szybko z dnia na dzień można stracić wszystko.”

    Przykro to mówić, ale bez-mózgowe polskie rządy nic nie robią aby historia się nie powtórzyła. Jesteśmy cały czas bezbronni.

  8. NICK said

    Poznajmy „światowe” mendia:
    http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Swiat-wspomina-Wajde-Umarl-czlowiek-z-zelaza-polskiego-kina,wid,18537426,wiadomosc.html?ticaid=117e1b

  9. NICK said

    http://wiadomosci.wp.pl/kat,1356,title,Wladze-Petersburga-wprowadzily-normy-zywnosciowe-na-wypadek-wojny,wid,18537464,wiadomosc.html

    Może zapodam kołysankę.
    Piszta co chceta.
    Idę poznawać swój nowy aparat USG.

  10. NICK said

    Aaa. Maćku Panie.
    Taaakie tam pytanie:
    Czy Wajda? Podobny?
    Do Katz’a?
    Zwracam!

    Rzygam, znaczy.
    Bez tłumaczeń.

  11. Piskorz said

    re 2 Powinna być wersja obcojęzyczna /b. dobra uwaga/…im szybciej tym lepiej! Niech świat ogląda…może trochę zapomną o tym swoim holocauście..

  12. Asa said

    Moja babcia pochodząca z Rawy Ruskiej twierdzi, iż niechęć Ukraińców do Polaków zaczęła się ok. 2 lat przed wojną. Wcześniej wszyscy żyli zgodnie, przynajmniej w tym miasteczku. Dlatego myślę, że wina kościoła ukraińskiego jest bezdyskusyjna – musieli podjudzać ludzi do nienawiści.
    W 43 roku uciekała wraz z rodziną przed śmiercią z rąk Ukraińców, pozostawiając cały majątek.

    Pierwsze rzezie Polaków to gdzieś koniec XIX wieku…
    Admin

  13. adsenior said

    Kolej na JarKacza, by i z niego uczynić „putinowca”, skoro jest nim AnMaciar. /perskie oko/

  14. gosc said

    wybil zeby/komu-czemu?ponoc-ten-film Agora sponsoruje!

  15. karlik said

    Ad.12 ” Dlatego myślę, że wina kościoła ukraińskiego jest bezdyskusyjna – musieli podjudzać ludzi do nienawiści.”

    „W grudniu 1937 na Wołyniu, wbrew opinii wojewody Henryka Józewskiego, rozpoczęto akcję przymusowych konwersji lokalnych społeczności na rzymski katolicyzm, co uzasadniano potrzebą powrotu do polskości osób zruszczonych w epoce zaborów. Pierwszą miejscowością, w której przeprowadzono akcję, były Hrynki, gdzie oddział Korpusu Ochrony Pogranicza, po znieważeniu przez mieszkańców wsi portretów dostojników państwowych, odebrał dokumenty 40 chłopom, zabronił mieszkańcom opuszczania Hrynek po zachodzie słońca i otoczył wieś. Rezultatem końcowym tych działań było przejście z prawosławia na katolicyzm 572 chłopów. Podobnymi metodami „nawrócono” na Wołyniu do 1939 10 tys. osób. Rząd konsekwentnie twierdził, że wszyscy konwertyci dobrowolnie zmienili religię, środowiska ukraińskie i prawosławne utrzymywały natomiast, że większość przechodzących na katolicyzm czyniła to pod wpływem szantażu i przymusu, lub też za sprawą zatargów z lokalnym klerem prawosławnym . Obecnie wiadomo, że KOP, główny wykonawca akcji nawracania, stosował głównie obietnice nadania chłopom ziemi po przejściu na katolicyzm, przekonywał, że ich przodkowie należeli do katolickiej szlachty zagrodowej, stosował również aresztowania i zastraszanie prawosławnych .

    W akcji nawracania na katolicyzm uczestniczyło czynnie duchowieństwo rzymskokatolickie, bezpośrednio promujące swoją religię wśród ludności oraz systematycznie rozszerzające sieć parafialną, by osoby formalnie nawrócone nie wróciły de facto do prawosławia nie mogąc uczęszczać do kościołów rzymskokatolickich. Niektóre parafie były przy tym zakładane na terenach, gdzie żyły tylko niewielkie grupy katolików, lub nawet nie było żadnych wiernych, zwłaszcza na terenach niezurbanizowanych . Silnymi wiejskimi ośrodkami katolicyzmu na terenie Wołynia były jedynie Huta Stepańska, Wyrka, Zasmyki i Kuty”.

    „Akcja niszczenia cerkwi, w odróżnieniu od poprzedniej fali rewindykacji prawosławnych obiektów sakralnych, została doprowadzona do końca wbrew oporowi wiernych i duchowieństwa. Sprawozdanie wojewody lubelskiego z 16 lipca wskazuje, iż w tym momencie władze uznały po prostu, że liczba wyburzonych cerkwi jest już wystarczająca i zaczęły wyciszać nastroje z nią związane. Ten sam dokument podaje, że w toku działań zniszczonych zostało 91 cerkwi, 26 domów modlitewnych oraz 10 kaplic, zaś jedna cerkiew (w Szczebrzeszynie) została pozostawiona w stanie zupełnej ruiny. Ponadto cztery cerkwie zostały zaadaptowane na kościoły rzymskokatolickie, cztery – na kostnice, a jedna, opanowana przez wiernych, których nie udało się z niej usunąć, miała zostać w późniejszym czasie oddana katolikom obrządku łacińskiego.

    Kościołowi prawosławnemu pozostawiono praktycznie jedynie niezbędne do przetrwania minimum świątyń, niszcząc w 20 przypadkach nawet cerkwie wzniesione po 1918. Przy niszczeniu unicestwionych zostało wiele zabytków kultury; najstarsza zrujnowana cerkiew w Szczebrzeszynie pochodziła z XVI w. W związku z uniemożliwieniem tysiącom wiernych uczestnictwa w nabożeństwach prawosławnych, część z nich, wbrew woli, musiała formalnie przyjąć katolicyzm lub zacząć uczestniczyć w obrzędach odprawianych w kościołach rzymskokatolickich. Kościół prawosławny stracił w 1938 1/3 wszystkich swoich świątyń”

    Ale to z Wikipedii i na pewno kłamią…

  16. Jacek Boki said

    Wołyń – nasza recenzja

    http://kresywekrwi.blogspot.com/2016/10/woyn.html

  17. Yah said

    Ad 5

    Każdy film Wajdy to sukces. Dziwne, reżyserzy wieli dobre i złe filmy , wzloty i upadki. Nie Wajda.Dlaczego ?

  18. marrkerr said

    Salonowe i liberalne środowiska skupione wokół magazynu “Liberte” wystosowały list do Ukraińców przepraszając ich za wyrządzone im krzywdy. Po listem podpisali się m.in. Mateusz Kijowski, Aleksander Kwaśniewski, Bronisław Komorowski, Adam Michnik czy M. Kidawa-Błońska.

    Liberałowie biją się w pierś w imieniu Polaków i mówią o zagrożeniu Europy przez “nacjonalizm” i “rosyjski imperializm”. Pisza także o “bratobójczych konfliktach” pomiędzy Polakami i Ukraińcami.

    http://linkis.com/newsweb.pl/2016/07/0/odTDg

  19. marrkerr said

    Ale jest też odtrutka

    W serwisie youtube.com od wczoraj można obejrzeć film z rozbiórki jednego z pomników Ukraińskiej Powstańczej Armii. Nagranie zamieścił, z widocznym na początku logiem organizacji Obozu Wielkiej Polski, niejaki Pan Dawid. Rzeczony monument znajdował się we wsi Werchrata. Do całej sprawy dość szybko odniósł się Piotr Tyma, pełniący funkcję przewodniczącego Związku Ukraińców w Polsce.

    http://linkis.com/pl.blastingnews.com/qSanL

  20. Konrad said

    A mnie zastanawia jedna kwestia. Dlaczego sprowadza się do Polski ok 2 mln Ukraińców, później zawozi się im w prezencie 1mld euro i nagle pisze się i kręci filmy zawierające prawdę o Ukrainie?
    A może komuś zależy na tym aby te dwa miliony z porównywalną liczbą Polaków doprowadzić do konfliktu i ponownej wzajemnej eksterminacji? A może chodzi o jeszcze coś innego?

  21. revers said

    Szefowa euromajdanu, Wolyn to nie film historyczny

    http://www.kresy.pl/wydarzenia,spoleczenstwo?zobacz/szefowa-euromajdanu-warszawa-wolyn-to-nie-film-historyczny

    A po pejsbuku juz kraza ukraincy z demokratycznymi propozycjami, usunac polakow z anglii i niemiec, i za nich sprowadzic ukraincow, tylko to czasami przeklada sie fizyczne usuniecie jak na Wolyniu, nie administracyjno-prawne. Juz tak Niemcy i Anglia wprowadzili ograniczenia na migraje wewnatrzunijna, dotyczy to przede wszystkim migrantow z europy srodkowo-wschodniej, miedzy innymi przez warunek stalego pobytu 5 lat na terenie Niemiec.

  22. karlik said

    Ad.16 „A mnie zastanawia jedna kwestia. Dlaczego sprowadza się do Polski ok 2 mln Ukraińców, później zawozi się im w prezencie 1mld euro i nagle pisze się i kręci filmy zawierające prawdę o Ukrainie?”
    Panie Konradzie zgadzam się z Panem, komuś zależy na sprokowaniu wojny między dwoma narodami…I to nie od dziś, po prostu znaleźli plany w sejfie i wykorzystują..

  23. błysk said

    ad1. „Katyń jest filmem małowartościowym ,bo nie pokazuje prawdziwych morderców Polaków. „Wołyń” obejrzałem i uważam go za film dobry ; nie rozumiem tylko ostatniej sceny , czy bohaterka istotnie jedzie na wozie ze swoim kochankiem czy tez jej się to wszystko śni. Jedno spostrzeżenie : na widowni w Warszawie było mało osób.

  24. Greg said

    #23.
    ,,Na widowni w Warszawie było mało osób”
    Przecież tam ,,sami swoi” i nie ma się co dziwić.

  25. Lam said

    PO-KOD-owcy
    „Filmów Wołyń, Smoleńsk nie zobaczę!
    Toć to wybryk propagandy kaczej!”.
    Oderwanych od koryta tragedia nie wzrusza –
    Do ataku nie tylko nowo-komuna rusza.
    09-10-2016

  26. wik said

    ten film jest sobry tylko dla polakow ,,ktorym do szczescia brakuje wiecej zlosci ,nienawisci pogardy wyzszosci ,,film nie dostal jeszcze zadnej nagrody ,ale kase zbija expresowo ,

Sorry, the comment form is closed at this time.