Dziennik gajowego Maruchy

"Blogi internetowe zagrażają demokracji" – Barack Obama

Fatamorgana, czyli skąd się biorą statki na niebie. Na czym polega zjawisko fatamorgany?

Posted by Marucha w dniu 2017-05-15 (poniedziałek)

Fatamorgana to z włoskiego dosłownie „wróżka Morgana” [nazwa fatamorgana pochodzi od imienia wróżki Morgany Le Fay, której przypisywano zdolność wywoływania miraży – admin].

Fatamorgana na wybrzeżu Norwegii, Gerd A.T. Mueller

Czy naprawdę umie ona wznosić zamki ze światła i budować statki z powietrza? A jeśli nie, to co w takim razie przedstawiają zdjęcia miraży zwanych fatamorganą? Mówimy, na czym polega zjawisko fatamorgany? Czym jest fatamorgana?

Fatamorganą w niektórych rejonach świata nazywa się miraże. Jest to zjawisko fascynujące, budzące grozę wędrowców i żeglarzy. Bez wątpienia jedno z najbardziej niesamowite ze zjawisk świetlnych występujących w atmosferze.

Najprostsze z fatamorgan to tzw. miraże jeziorne, inaczej dolne. Ich typowym przykładem jest fatamorgana na pustyni, kiedy to leżące daleko oazy i miasta majaczeją na horyzoncie i zdają się być pogrążone w falach powodzi [także miraże obserwowane na rozgrzanej szosie, które wyglądają jak kałuża wody, w której widzimy odbicie. Jest to efekt pozornych odbić dalekiego krajobrazu lub nieba – admin]

Miraże górne to przypadki kiedy obrazy trafiają do oka z bardzo daleka, nawet z odległości ponad 200 km.

Miraże skrajnie dalekiego widzenia to obrazy widoczne z odległości nawet tysiąca i więcej kilometrów.

Jak powstaje fatamorgana? Światło w atmosferze nie rozchodzi się po liniach prostych, jak to ma miejsce w próżni. W wyniku wielokrotnego odbijania się od warstw powietrza o różnych właściwościach, różnym składzie i gęstości, która zmienia się wraz z temperaturą i wysokością, promienie słoneczne zakrzywiają się nachylając się ku ziemi. Do oczu obserwatora może więc dotrzeć obraz przedmiotów, które znajdują się poza kierunkiem jego obserwacji. W szczególnych przypadkach są to obrazy miejsc znajdujących się daleko za horyzontem.

Refrakcja atmosferyczna, czyli opisane skrzywienie pozornie unosi przedmioty. Wrażenie powodzi w przypadku miraży dolnych bierze się z odbicia nieboskłonu w dolnych warstwach atmosfery. dalekie przenoszenie obrazów w przypadku miraży górnych bierze się z tego, że promienie słoneczne odbite od przedmiotów odchylają się bardzo silnie w stronę Ziemi dzięki temu, że górne warstwy atmosfery, na przykład za sprawą bardzo ciepłego powietrza, stają się szczególnie rozrzedzone.

W niektórych przypadkach obrazy fatamorgany odbiegają od rzeczywistości: są zniekształcone w warstwach atmosfery, w wyniku czego na przykład domy miast wydają się mieć strzeliste iglice zamiast dachów. Oczywiście wrażenie osób obserwujących takie zjawisko jest piorunujące, obserwują bowiem miasta nie przypominające ziemskich.

Powstawanie miraży skrajnie dalekiego widzenia pozostaje niewyjaśnione. Przypuszcza się jedynie, że w atmosferze powstają gigantyczne soczewki powietrzne, za prawą których kolejno powstają miraże mirażu. Dzięki temu można zobaczyć to co istnieje naprawdę, ale jest bardzo odległe.

Gdzie w Polsce można podziwiać fatamorganę? W Polsce fatamorgany w postaci miraży jeziornych można obserwować nad rozgrzanym asfaltem szos. Miraże górne bywają widywane na Pustyni Błędowskiej.

Jak to możliwe, że fatamorganę można sfotografować? Skoro fatamorganę widzi ludzkie oko, „widzi” ją także obiektyw aparatu. Te same promienie światła, które wpadając do oka sprawiają, że widzimy dalekie przedmioty położone pod horyzontem, padając na światłoczułą kliszę lub światłoczuły układ scalony zostawiają na niej ślad. W ten sposób powstają zdjęcia nietrwałych miraży.

Teoretycznie fatamorganę można obserwować również nocą, ale mogą to być tylko miraże mocno oświetlonych obiektów. Promienie światła wysyłane np. przez oświetlone miasto, czy oświetlony statek, mogą zakrzywić się w taki sposób, że dotrą spod horyzontu do oczu obserwatora. Jest to jednak bardzo mało prawdopodobne, bo nocą będące źródłem miraży różnice temperatur w warstwach powietrza szybko się wyrównują.

Ciekawostki

  • Atrakcją angielskiego wybrzeża w pobliżu miejscowości Hastings w hrabstwie East Sussex jest fatamorgana wybrzeża francuskiego.
  • Fatamorgany widywane w pobliżu miejscowości Reggio w Kalabrii, leżącej naprzeciwko brzegów Sycylii mają szczególnie sielski charakter. Przedstawiają cyprysy i stada pasących się owiec.
  • Miraże bywają tak sugestywne, że ludzie odbywają do nich dalekie podróże. Od początku XIX wieku żeglarze donosili o widywanym na horyzoncie górzystym lądzie w pobliżu Wyspy Baffina (północ Kanady). Nadano mu nazwę Lądu Crockera, choć nigdy nikomu nie udało się do niego dotrzeć.
  • Rankiem nad wodami Lazurowego Wybrzeża we Francji można niekiedy obserwować górzysty miraż Korsyki odległej o ponad 200 km.
  • W 1815 roku w belgijskim mieście Verviers obserwowano na niebie działania wojenne. Widoczne wojsko było tak wyraźne, że można było odróżnić stopnie artylerzystów. Jak się okazało, był to miraż rzeczywistej bitwy pod Waterloo rozgrywającej się w tym czasie w odległości 105 km od Verviers.
  • Najdalszy miraż zaobserwowano w 1898 roku na Oceanie Spokojnym. Załoga statku Matador z Bremy była świadkiem zatonięcia innego statku, płynącego po wzburzonym morzu w odległości ponad 1700 km od Matadora.

http://www.fokus.tv

komentarzy 5 to “Fatamorgana, czyli skąd się biorą statki na niebie. Na czym polega zjawisko fatamorgany?”

  1. mgrabas said

    http://7777777blog.wordpress.com/2016/12/28/watek-osobistych-refleksji-i-dzielenia-sie-tym-co-czujemy-ii/#comment-66811

  2. Zerohero said

    Praktyczne zastosowania

    http://www.altair.com.pl/news/view?news_id=21378

    „Stosując LDAL, aby utworzyć soczewki refrakcyjne poprzez czasowe podgrzewanie małego obszaru atmosfery, możliwe byłoby zwiększenie zasięgu działania wyposażenia obserwacyjnego samolotu, odbierając znacznie więcej światła z obszaru gdzie znajduje się przeciwnik, zapewniając dużo lepsze obrazy”

  3. Marucha said

    Re 2:
    Może ten artykuł da coś do myślenia (choć wątpię) niektórym idiotom od płaskiej Ziemi.

  4. NICK said

    Chata. Mrugana.

  5. NICK said

Sorry, the comment form is closed at this time.