Dziennik gajowego Maruchy

"Blogi internetowe zagrażają demokracji" – Barack Obama

Katedra Średniowieczna

Posted by Marucha w dniu 2019-01-02 (Środa)

[Przeczytajcie to ci, dla których wygląd świątyni to sprawa trzeciorzędna, bo „modlić się można nawet w stodole”. – admin]

We współczesnych językach średniowiecze jest synonimem ciemnoty. Ten stereotyp jest bezmyślnie powielany. Cokolwiek jest rodem ze średniowiecza, jest głupie, niepostępowe, zacofane, ciemne.

Ale czy nie potrzeba tu chwili refleksji? Weźmy pierwszy z brzegu przykład: profesorowie i studenci Uniwersytetu Jagielońskiego wykładają i kształcą się w instytucji dokładnie rodem ze średniowiecza, więc są … Ano właśnie. Ale przecież instytucja uniwersytetu w ogóle wywodzi się z tego … średniowiecza. Co zatem sądzić mamy o magistrach, doktorach, profesorach …. .

Inny przykład – katedra gotycka. Czy zdrowo myślący człowiek może uznać, że finezyjna jej konstrukcja powstała w ciemnym, niedouczonym, debilowatym umyśle? A przecież ta właśnie katedra to skumulowany wyraz idei średniowiecznych.

Gdy dziś staniemy przed gotycką katedrą, lub wejdziemy doń, by podziwiać jej wnętrze, nieraz zastanawiamy się, dlaczego podczas rewolucji francuskiej z takich właśnie katedr usuwano i niszczono chrześcijańskie mozaiki, freski i rzeźby (np. te symbolizujące mądrość czy sprawiedliwość, dobroć, męstwo), co nazywano „oczyszczaniem budowli ze śladów przesądu” .. Co powodowało, że nawet po pół tysiącu lat od ich powstania symbole zdobiące gotyckie katedry z zewnątrz i z wewnątrz z taką siłą przemawiają zarówno do chrześcijan jak i ich zawziętych wrogów? Bo gotycka katedra była pomyślana jako wyraz jedności wiary i rozumu, jedności kultu i życia

Średniowiecze

Średniowiecze rozumie się współcześnie jako okres historyczny rozciągający się mniej więcej od roku 476, w którym został pozbawiony władzy ostatni cesarz zachodniorzymski, Romulus Augustulus, co oznaczało upadek tego imperium, a kończący się zdobyciem Konstantynopola przez Turków i upadkiem cesarstwa bizantyjskiego (rok 1453). Pobożni chrześcijanie żyjący w tamtej epoce, którzy stworzyli to pojęcie, wieki średnie (łac. medius aevus lub media tempora) pojmowali jako czasy między pierwszym a drugim przyjściem Chrystusa.

Chrześcijaństwo

Jezus Chrystus to niezwykła postać historyczna. Narodzony 2000 lat temu, głosił naukę, która nie mieściła się w głowach mu współczesnych, pociągała ubogich, oburzała bogaczy, a zarazem wobec cudów, jakie jej towarzyszyły (uzdrowienia, wskrzeszenia, rozmnożenia chleba), nie pozwalała obok niej przejść obojętnie.

Wreszcie został pojmany i w ukartowanym procesie sądowym skazany na śmierć. Wyrok natychmiast wykonano, ale Chrystus zmartwychwstał. Ten fakt spowodował, że nauka Jego nie umarła wraz z Nim. Co więcej, żywe Ciało i Krew w symbolu ofiary eucharystycznej, które w dzień przed męką pozostawił swym uczniom, stały się centrum kultu Boga w Trójcy Świętej Jedynego.

Ofiarę eucharystyczną składali chrześcijanie w katakumbach w czasach prześladowań, w bazylikach starożytnego rzymskiego imperium w okresie względnej wolności, w przypominających zamki warowne kościołach romańskich w okresie walk obronnych przeciw najazdom arabskim, tureckim i tatarskim, wreszcie w strzelistych gotyckich katedrach, które wznoszono w okresie względnego spokoju.

Katedra

Określenie architektura gotycka odnosi się do stylu w architekturze europejskiej okresu późnego średniowiecza, od około połowy XII do początku XVI wieku. Choć był to także okres rozwoju architektury świeckiej (mieszczańskiej i rezydencjonalnej), to za wzorcowy przykład budynku gotyckiego uważa się gotycką katedrę, Gotycka katedra nie była tworzona jedynie jako budowla. Dziś badacze są zgodni co do tego, że architekt komponował ją jako wyraz jedności wiary i rozumu, jedności kultu i życia.

Świat idei średniowiecza

Jedność ta leżała u podstaw świata idei średniowiecznych, który był osnuty wokół tzw. augustianizmu, tomizmu, franciszkanizmu i scholastyki. Choć nie ma zgody wśród uczonych co do tego, czy gotycki architekt był wyrazicielem właśnie tych prądów (jako adept ówczesnych szkół) [Erwin Panofsky], czy też wspomniane ideologie i koncepcje architektoniczne wynikały z pewnego wspólnego korzenia ideowego [krytycy Erwina Panofsky], to jedno jest pewne: w architekturze możemy znaleźć wyraźne paralele między ich światami idei.

Twórcą augustianizmu był św. Augustyn (354-430), biskup Hippony. W hierarchii bytów stawiał człowieka między zwierzętami a aniołami. Samego człowieka uważał za istotę, która zastanawia się nad swoim losem. Zdolność do refleksji i umiejscowienie między bytami wyższymi i niższymi powoduje, że człowiek ma poczucie rozdarcia między cielesnością (typową dla zwierząt) a duchowością (charakterystyczną dla aniołów). Człowiek jest też rozdarty między dobrem a złem. Wobec tego dzieje świata to historia walki dobra ze złem.

Franciszkanizm to prąd zainicjowany przez św. Franciszka z Asyżu (1182-1226), założyciela zakonu żebraczego, nazwanego później zakonem braci mniejszych franciszkanów. Wg św. Franciszka podstawą wiary jest miłość do świata i stworzenia, a wiara winna być prosta i radosna. Dosłownie rozumiał ewangeliczne nakazy miłosierdzia, ubóstwa i braterstwa.

Tomizm, wywodzący się od św. Tomasza z Akwinu (1225-1274), autora Summy filozoficznej i Summy teologicznej. wprowadził rozróżnienie na wiarę, którą zajmuje się teologia, i wiedzę, której dotyczy filozofia. Uważał, że niektóre prawdy wiary przekraczają rozum, nie są jednak z nim sprzeczne. Istnienia Boga można, więc dowieść rozumowo. Św. Tomasz podawał 5 dowodów na istnienie Boga. Był racjonalistą i uważał, że wiedza pochodzi z doświadczenia. Zajmował się również ekonomią. Twierdził, że własność prywatna i nierównomierny podział dóbr są zgodne z naturą. Uznawał konieczność wymiany handlowej. Opracował pojęcie sprawiedliwej ceny. Pogłębiał analizy augustianizmu twierdząc, że człowiek wprawdzie umieszczony jest w hierarchii bytów, jednak jego sytuacja nie jest tragiczna, ponieważ zajmuje on właściwe sobie miejsce. Jednak musi realizować swoje powołanie walcząc z pokusami. Tomizm przykładał dużą wagę do zagadnień etycznych. Najwyżej cenioną cnotą była roztropność. Społeczeństwo zbudowane jest z hierarchicznie ułożonych stanów. Człowiek, kierujący się cnotą, powinien przestrzegać prawa i spełniać obowiązki właściwe dla warstwy, do której należy. Naruszanie hierarchii społecznej jest ciężkim grzechem.

Twórcami scholastyki byli Św. Albert Wielki z Kolonii (1205-1280) i św. Tomasz z Akwinu. Scholastyka była metodą rozumowania polegającą na ścisłym stosowaniu ustalonej procedury. Składała się ona z komentowania tekstu, dyskusji i wyciągania wniosków. Scholastyka wychodziła z założenia, że dogmaty i prawdy wiary są niepodważalne, można jednak uzasadnić je rozumowo, przy czym metody rozumowego dowodzenia rozwijano na bazie dzieła pt. Logika autorstwa Arystotelesa. Scholastyka stała się podstawą teologii, czyli nauki o Bogu. W myśleniu optowali za zupełnością wywodu, strukturalizacją (równoważnych części i systemu podczęści) oraz dowodową siłą myślenia.

Symbolika katedry gotyckiej

Architektura gotycka w materialny sposób unaoczniała chrześcijański świat idei posługując się w znacznym stopniu symboliką i alegoriami. Katedra gotycka była przy tym wszechstronnym dziełem sztuki, łącząc architekturę, rzeźbę, oraz malarstwo (na szkle).

To, co odróżnia katedrę gotycką jako dzieło sztuki od dzieł poprzednich epok to nie tyle tematyka eschatologiczna, co forma jej przedstawienia. Scholastyka determinowała przenikanie się ołtarza i codzienności. Niebo przestawało być czymś odległym, nie było czynności, przy której się go nie czuło lub się z nim nie liczyło. To przenikanie dzieje się także w człowieku, który uświadamia sobie nierozdzielność tych dwóch płaszczyzn rzeczywistości. Katedra gotycka staje się miejscem, w którym to przenikanie się jest spotęgowane.

Symbolika całości

Architektura gotycka w zamierzeniu jej twórców miała w doskonały sposób odzwierciedlać boską naturę i wielbić Boga, a strzelista i ogromna bryła kościoła miała budzić pragnienie wzniesienia się ku Bogu. W bryle gotyckiej dominują kierunki pionowe. Ich powtarzalność w bliskim sąsiedztwie, rozczłonkowanie bryły, delikatna dekoracja tworzą budowle ekspresyjne i lekkie.

Ponieważ celem Kościoła jest osiągnięcie doskonałości, a przez to Boga, katedra miała być miejscem łączności Boga z ludźmi. Wyposażenie kościoła nie miało charakteru dekoratywnego, lecz było instrumentarium kształcenia. Rzeźby oraz malowidła, jakimi zdobiono katedry, pełniły rolę biblii dla ubogich – opowiadały Ewangelie w obrazach. Tak powstała nowa forma prostej, radosnej pobożności – franciszkańskiego wpatrywania się w tajemnicę niebios.

Już sam plan konstrukcyjny katedry, wnoszonej (podobnie jak budowle wcześniejsze) na planie krzyża był symbolem łączności z Bogiem. Nowe rozwiązania technologiczne pozwalały zrezygnować z pewnych funkcji ścian jako elementów nośnych, otwierając nowe możliwości ich dekoratywnego projektowania, ale i wymagały precyzyjnych obliczeń konstrukcyjnych. W owym czasie uważano, że właśnie matematyka to pomost między Bogiem a ludźmi. Stąd tak dużą wagę przywiązywano do staranności wyliczeń, a także w aspekcie dekoratywnym do geometrycznej perfekcji formy.

Duchowością przesiąknięty był również proces budowy katedry. W miejscu wbicia w grunt pionowego słupa (gnomonu), z pomocą którego wytyczano plan przyszłej świątyni, w centrum podstawy budowli, umieszczano kamień fundamentalny (centralny),. Było to zarazem miejsce krzyżowania się nawy głównej z transeptem, lub w prezbiterium, w środku półkola absydy. Po wybudowaniu kościoła nad kamieniem tym lokalizowano ołtarz. Zachowane rytuały konsekracyjne mówią również o praktyce kładzenia na kamieniu fundamentalnym drewnianego krzyża. Czasami nawet znak ten na nim ryto. Wówczas kamień ten był kamieniem chrystycznym, “symbolizującym samego Chrystusa, który jest skałą, ołtarzem i zwornikiem”.

Wzniesiona katedra miała za zadanie przemawiać całą swą koncepcją do serca i umysłu, pokazywać wielkość i wspaniałość Boga, poprzez splecenie wrażenia potężnej bryły z jej nietuzinkową finezyjnością. Ważną rolę odgrywała tu przemyślana gra światła i cienia [Duby]. Światło, dochodząc przez wysokie, wąskie okna, sprawiało wrażenie, ze spływa ono prosto z nieba, a człowiek idąc przez kościół wędruje przez niebiańskie Jeruzalem.

Wrażenie bliskości Boga potęgowała wielość ołtarzy, które Ofiarę Chrystusa czyniły wszechobecną. Owe liczne ołtarze, w jakie wyposażano katedry, służyły sprawowaniu Eucharystii, ale także pozwalały na osobistą kontemplację, czy nabożeństwa bractw kościelnych i społeczności stanowych, zgodnie z hierarchiczną koncepcją społeczeństwa, reprezentowaną przez tomizm, niejako pośrednio to społeczeństwo organizując, wtapiając w organiczny porządek koncepcji katedry. .

Symbolika detali

Zgodnie ze scholastyczną koncepcją hierarchicznej struktury świata, nie tylko całość, ale też każda część i podczęść katedry miała przekazywać treści kierujące myśli ku sprawom Bożym. Zaczynało się to już od zdobnictwa portalu. Umieszczone tu rzeźby przekazywały wiedzę o wydarzeniach biblijnych Starego i Nowego Testamentu, a także pouczenia w wierze.

Tak jak w Straßburgu, tak i w innych katedrach umieszczano tam statuetki proroków, scenki cudów Chrystusa, symbole Ewangelistów (byk Św. Łukasza, anioł Św. Mateusza, lew Św. Marka i orzeł Św. Jana), obrazy męczeństwa wczesnych męczenników, sporu Kaina i Abla, wyobrażenia o stworzeniu świata, historii Noego i Abrahama.

Sceny z portali opowiadają o Bożym Narodzeniu, młodości Chrystusa i Jego męce. Wreszcie nie może zabraknąć sceny Sądu Ostatecznego, na którym Chrystus jest sędzią nad całym światem Warto zwrócić przy okazji tej ostatniej sceny na panujący tu trójszeregowy porządek – na najwyższym poziomie Chrystus zasiadający na tronie, obok niego Maria i Apostoł Jan, oraz aniołowie trzymający symbole Męki Chrystusa. Podkreślanie związku męki z sadem nad grzechami jest odbiciem ducha franciszkańskiego epoki.

Obok wydarzeń historycznych, rzeźby opowiadają nam także nauki teologiczne w scenach alegorycznych. Oto widzimy Chrystusa z mądrymi pannami, a poniżej nich władcę tego świata (szatana) z pannami głupimi. Szatan jest tu przedstawiony jako udający piękno i wspaniałość. Ale spojrzenie na jego plecy ujawnia całą plugawość i podstęp, wyrażany przez wijące się w jego wnętrzu żmije. Tu i wielu inny7ch miejscach znajdziemy tomistyczne podkreślanie związku między wiarą a rozumem, mądrością

Nie tylko święci, ale także sam Kościół ma swój symbol – kobieta w koronie, z krzyżem w ręku, w pozie zwycięstwa. Postacie kobiece wykorzystywano w innych przenośniach alegorycznych: wyobrażeniach cnót (wiary, nadziei, miłości, dobroci, sprawiedliwości, męstwa, mądrości) oraz przeciwstawnych im wad (głupoty itd.). Każda z tych cech mogła być zidentyfikowana na podstawie trzymanego symbolu (np. sprawiedliwość – waga). Te grupy alegorii ukazywały augustiańską myśl o rozdarciu człowieka między dobrem a złem.

Wnetrze katedry także wypełnione jest treścią. Czuje się obcowanie Świętych lśniących jak szlachetne kamienie w barwnych szybkach wysokich okien. Przechodzące przez nich światło, jakby przez nich przenikające oświetla wnętrze katedry. Postacie na malowidłach szkła okiennego są ułożone w sposób zaplanowany, porządek odzwierciedla sposób myślenia autora i rangę postaci..

Barwne światło przenikające do wnętrza przez wysokie witraże stwarza wrażenie uduchowienia a powtarzające się we wnętrzu wertykalne linie i znaczna odległość do sklepienia kieruje wzrok ku górze.

Pod gotyckimi łukami człowiek się prostuje, prostuje swe plecy i swe sumienie.

Długie, wysokie nawy kierują wzrok na ołtarz, który podobnie jak portal na zewnątrz przekazuje w obrazach historię zbawienia. Ale historia zbawienia nie składa się z samych scen z aniołami czy modlitwami. To sceny ze zwykłego ludzkiego życia. Tu kult i życie ukazane są jako nierozłączna jedność.

Z powodu dużych rozmiarów kościoła pojawiły się ambony umieszczane na środku kościoła wysoko dla lepszej słyszalności. Zwykle zdobiono je motywami z Ewangelii i rzeźbami bądź symbolami Ewangelistów.

Korespondencja między ideologią średniowiecza a symboliką katedry gotyckiej

Mając przed oczyma impresje katedr oraz przywołując w pamięci główne nurty myślowe średniowiecza nietrudno dostrzec ich ideową zbieżność. Idee scholastyki odzwierciedla niewątpliwie inżyniera projektanta – z jednej strony precyzyjne obliczenia matematyczne, z drugiej przywiązanie do geometrycznych form, kompozycyjny układ z jasną relacją całość-część oraz przemyślany semantycznie układ rzeź i malowideł okiennych.. Rzucające się w oczy w gotyckiej architekturze jest tworzenie całościowej uporządkowanej kompozycji, na wzór dzieł scholastycznych, jak np. Summa teologiczna Tomasza z Akwinu, wiodąc krok po kroku od jednej prezentacji do drugiej, w sposób uporządkowany logicznie. Tak była strukturalizowana bryła katedry. Tak samo były skomponowane portale, tak samo ołtarze. Franciszkanizm wywarł swe piętno wymogami jasnej i prostej dla przeciętnego odbiorcy ekspresji myśli teologicznej, przekazywanej przez całą kompozycję katedry jak i jej detale. Wpłynął także na popularyzację kultu Bożego Narodzenia,

jak również na sposób prezentowania Chrystusa-Władcy Wszechświata – przez podkreślenie znaczenia jego męki. Do charakterystycznej dla augustianizmu myśli o wewnętrznym rozdarciu człowieka nawiązują alegorie panien mądrych i głupich, cnót i wad. Ale dominacja tych pierwszych nad drugimi w układzie przestrzennym symbolizuje tomistyczną tezę o szansie człowieka na przezwyciężenie zła. Wszechobecna pochwała mądrości to niewątpliwie także pokłosie myśli tomistycznej.

Podsumowanie

Podsumowując możemy stwierdzić, że

  • Katedra gotycka była jednorodnym tworem koncepcyjnym w wielu wymiarach
  • Architektura katedry jest jednolitym symbolem, zarazem symfonią symboli
  • Zadaniem katedry było wzajemne przenikanie kultu i codziennego życia
  • Katedra gotycka jest wyrazem ducha czasów średniowiecza
  • Katedra wyrażała jedność wiary i rozumu.
  • Czy nadal pasuje skojarzenie średniowiecze-ciemnota? A może jest dokładnie odwrotnie?

Ela

Źródła

Literatura podmiotu:

  1. św. Augustyn (354-430), Wyznania (napisane ok. 400 r.). , Księga X, str. 254-311, Księga XIII, str. 381-427.
  2. św. Tomasz z Akwinu (1225-1274), Summa filozoficzna i Summa teologiczna (Suma teologiczna, cześć 1 pytanie 1; cz.1. części 2, pytanie 18; suplement pytanie 41)
  3. Kwiatki św. Franciszka – anonimowy zbiór legend o św. Franciszku i jego towarzyszach.

Literatura przedmiotu:

  1. Janusz Kębłowski: Dzieje sztuki polskiej, – panorama zjawisk od zarania do współczesności , Warszawa 1987 str.61-64.
  2. Georges Duby, Czasy katedr. Sztuka i społeczeństwo 980-1420, wyd. I, Warszawa 1986, wyd. III, Warszawa 2002, str. 113-224
  3. Joanna Ślósarska: Życiorys i przesłanie Świętego Franciszka z Asyżu w wybranych tekstach kultury. Wydawnictwo Ojców Franciszkanów, Niepokalanów 2004, str.139-165.
  4. Erwin Panofsky, Architektura gotycka i scholastyka [w:] tenże, Studia z historii sztuki, Warszawa 1971
  5. Jean Hani: Symbolika świątyni chrześcijańskiej . Tłum.: Adam Q. Lavique, Wydawnictwo Znak, ISBN 83-7006-605-4, Kraków 1998
  6. Jean Bony, French Gothic Architecture of the 12th and 13th Centuries, Berkeley – London 1980
  7. Otto von Simson, Katedra gotycka, jej narodziny i znaczenie, Warszawa 1989
  8. Sztuka gotyku, red. Rolf Toman, wyd. Könemann, 2000 r.
  9. Gotik [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, [dostęp: 2007-02-15 16:39Z]. Dostępny w Internecie: http://de.wikipedia.org/wiki/Gotik
  10. Gotyk [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2007-01-16 11:56Z [dostęp: 2007-02-15 16:39Z]. Dostępny w Internecie: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Gotyk&oldid=6147689
  11. Katedra św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2007-01-29 07:30Z [dostęp: 2007-02-15 16:38Z]. Dostępny w Internecie: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katedra_%C5%9Bw._Stanis%C5%82awa_i_%C5%9Bw._Wac%C5%82awa_w_Krakowie&oldid=6329734
  12. Kathedrale Strassburg [online] [dostęp: 2006-10-15 16]. Dostępny w Internecie:.http://www.zum.de/Faecher/G/BW/Landeskunde/rhein/strassburg/str_we05.htm
  13. Symbol [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2007-02-8 15:56Z [dostęp: 2007-02-15 16:29Z]. Dostępny w Internecie: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Symbol&oldid=6492145
  14. Średniowiecze [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2007-02-7 19:04Z [dostęp: 2007-02-15 16:28Z]. Dostępny w Internecie: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=%C5%9Aredniowiecze&oldid=6478910
  15. http://www.zum.de/Faecher/G/BW/Landeskunde/rhein/strassburg/str_we05.htm
  16. Klemens Richter: Himmel auf Erden: Die gothische Kathedrale Teil 3 der Serie „Gottesbilder – Kirchenbilder”Jan-Christoph Horn: Der Bilderkatechismus in der mittelalterlichen Kunst” Die Kathedrale Notre-Dame von Chartres – Die Symbolik des Kirchenbaues Westfälische-Wilhelms-Universität Münster, Katholisch-Theologische Fakultät Historische Theologie / Kirchengeschichte, 1999

http://weselewesel.lap.pl

Komentarzy 19 to “Katedra Średniowieczna”

  1. sarkazm said

    W Średniowieczu człowiek budował Katedry – dziś buduje demokrację.
    Tak to umiejętnie durny żyd wziął dumnego goja pod but.

  2. lopek said

    Te katedry wskazują na to, że to w Średniowieczu ludziom było najbliżej do Jezusa Chrystusa. Te dwie wysmukłe wieże to jak dwie ręce złożone do modlitwy a skierowane ku Niebu. Dzięki temu tamtejsze żmijowe plemię było jakby bezsilne wobec ludzi – chociaż knucie odbywało się u nich nieprzerwanie – czego dowodem jest potem sam Luter.

  3. Dictum said

    ad. 2
    Wtedy Kościół był zwalczany przez wrogów z zewnątrz, dziś jest rozsadzany od środka.

  4. Boydar said

    Od środka rozsadzany był i teraz i wtedy. Nie da się rozsadzić Kościoła od zewnątrz bowiem każdy atak wspiera konsolidację. Nie tylko zresztą w przypadku Kościoła.

  5. Marcin said

    Ciemnota buduje meczety a inna im w tym nie przeszkadza a nawet pomaga.

  6. ojojoj said

    Zaczelo sie od wywrocenia lodki do gory dnem i mamy oltarz.
    Postepu jednak nie da sie zatrzymac i dzisiaj mamy np. to:

  7. Stanisław said

    „Za krzyż znieważony w kaplicach,
    Za krzywdę cmentarnych popiołów –
    – Zachowaj we wrażych stolicach
    Strzeliste gotyckie kościoły”

    JABŁONKÓWNA Maria Leonia /1943/

  8. Joannus said

    Ad 4
    ”Nie da się rozsadzić Kościoła od zewnątrz..”
    Czyżby
    Były czasy gdy mury zamków czy warowni rozsadzano od zewnątrz.

  9. Joannus said

    W średniowieczu Nabożeństwo do Najświętszej Panny Maryi osiągnęło szczyt. W porównaniu z katedrami i kościołami Pani Nieba – pałace królowych ziemskich jawiły się wówczas jak rudery. Tylko w ciągu stulecia 1170-1270 Francuzi wybudowali 80 katedr i około 500 dużych kościołów na ich miarę. Z nich prawie każdy był poświęcony Najświętszej Pannie Maryi. Jeżeli nawet nie wprost, to posiadały Kaplice ku jej czci.
    Upadek tego procesu w Europie począł się odwróceniem od Nabożeństwa do Najświętszej Panny Maryi, za sprawą diabelskiej reformacji.

    Tyle dodam, pozostając w podziwie dla katolickiego ducha budowniczych i fundatorów przepięknych w formie i treści katedr średniowiecznych.

  10. Plausi said

    Odrodzenie duraczenia

    Ważny tekst, który o by spowodował wyrwanie nas z otępienia.

    O tym, jak rozkwitła kultura średniowieczna w Europie pisaliśmy wielokrotnie, było rzeczą niezbędną zapomnieć i zohydzić średniowiecze, aby przywrócić barbarzyństwo starożytne, także w zakresie pieniądza

    https://marucha.wordpress.com/2017/04/19/morawiecki-na-wojnie-wrogiem-gotowka/#comment-669243

    Masowe duraczenie rozpoczęło się z tzw. renesansem, a tzw. oświecenie było początkiem podboju naszej cywilizacji przez bandy koczowników, z który ekscesy tzw. rewolucji francuskiej były pierwszą wielką operacją.

    https://marucha.wordpress.com/2017/03/14/zachod-balansujac-na-krawedzi-fundamentalnych-zmian/#comment-661999

    jak się to robi

    https://pppolsku.wordpress.com/2016/08/07/wybrane-tek/#Toledo

    „średniowiecze było bowiem okresem rozkwitu kultury europejskiej, szczególnie w Europie Centralnej”

    https://marucha.wordpress.com/2017/06/10/strasburg-zajmie-sie-mateuszem-piskorskim/#comment-681902

    Bez tradycji średniowiecza tarzamy się jedynie w ekskrementach późniejszych faz, które cechuje rozpad struktur społecznych i głęboka dekulturyzacja.

  11. Listwa said

    Budowa Katedr to wyjątkowa umiejetność. Dzisiejsi inzynierownie mieliby z tym powązne trudności mając do dyspozycji mierniki, kalkulatory, pamięci komputerowe. Ale niech oni zbuduja katedrę bez tych narzedzi . Nie dadzą rady. Kiedyś mieli tylko cyrkiel.

    Dzisijsi inzynierowie i historycy zastanawiaja się skąd dawni budowniczowie mieli taka wiedzę. Dochodzą do wniosku że z wiary w Boga. Chrześcijaństwo i piekno oraz prawda tworzą jednośc.

  12. Plausi said

    Budowa Katedr

    to wyjątkowa umiejetność”.

    Aby zrozumieć jakim wyczynem było bdownie katedry trzeba zrozumieć, że budowano je ze środków własnych miasta, n.p. Norymberga, jedno z największych miast katedralnych liczyło 18 tys. mieszkańców. Ciakwe, czy dziś jakiekolwiek miasto 20 tysięczne byłoby w stanie wybudować z własnych składek katedrę jak w Norymberdze ? Już prosty remont kościoła jest dla wielu gmin rzeczą niemożliwą.

    Poza tym nie dysponowano wówczas takimi źródłłami energii jak dziś, o zasobach czy kadrach to nawet nie warto wspominać. Poza tym budowa trwała nierzadko parę pokoleń, budowniczy się zmieniali. Za budowę był odpowiedzialny budowniczy, kierujący wszyskimi fachami, które on rekrutował i opłacał z budżetu budowy, On wykonywał projekt, którego dokumentacja wykonawcza była naniesiona na zabudowanych blokach, aby być dostępną dla różnych speicjalistów.

    Naturalnie miano więcej narzędzi niż cyrkiel.

    Zwracaliśmy już na to uwagę, że w porównaniu z ludźmi średniowiecza wyglądalibyśmy na karłów. Można więc się zastanowić, kto był w tym zainteresowany, aby odrzeć nas z tej wspaniałej tradycji naszych przodków i zduraczyć tyle pokoleń wmawiając im, że średniowiecze było ciemną epoką ? Lepiej, przekonuje się nas od wieków, że renesans, czyli małpowanie starożytności, kultura średniowiecza była w dużej mierze oryginalna, było przejawem rozkwitu kulturalnego. W pierwszej kolejności był to renesans lichwy, co zresztą skutkowało też straszliwą degeneracją hierachii kościoła czy też ekscesami w rodzaju Lutra, Calvin, i innych, którzy zabili sens chrześcijaństwa, tak wspaniele rozkwitłego w średnioweczu.

    Naszym zdaniem przejawem dojrzałości i niezależności umysłowej jest stosunek do historii średniowiecza, czy ktoś chłepta spragniony te bzdury o ciemnym średniowieczu, czy też jest w stanie dojść do samodzielnej ale spójnej oceny, korespondującej przynajmniej z istniejącymi do dziś świadectwami kultury tego okresu.

  13. Listwa said

    @ 12 Plausi

    Podstawowym narzędziem w projektowaniu byl cyrkiel.

  14. Roman K said

    Kto wymyslil…”gotyk”????????
    Dlaczego gotyk pojawil sie …”znienacka”?????
    KTo z Gajowkowiczow mysle tylko I wylacznie inzynierach potrafi przeliczyc sklepienie gotyckie..wystarczy jedna sekcja i odpory scian?????
    Przypominam , z w owym czasie nie bylo nawet suwakow…..choc wolni mularze byli wyjatkowa kasta rzemislnikow o najwyzszym stopniu znajomosci sztuki pisania I znajomosci geometri I matematyki…

  15. Boydar said

    „… kiedyś mieli tylko cyrkiel …” – Pan Listwa

    Nie tylko cyrkiel. Cyrkiel to nie smartfon, że klikniesz i masz.
    Co mieli jeszcze, wskazuje Pan Roman (14), i to było znacznie istotniejsze od samego cyrkla.
    Gdyby mieli tylko patyk i sznurek, zrobiliby dokładnie to samo, a nawet i bez patyka.

  16. Plausi said

    Katedralne plotki

    Organizacja budowy katedry:
    Całość niezbędnych fachów rzemieślniczych zrzeszona była w „warsztacie budowlanym“, co prawda Wikipedia nazywa „strzechą budowlaną“, co ma być surogatem dla niem. „Hütte“ (Chata), ale warsztat lepiej oddaje funkcję.

    Na czele tego warsztatu stał majster, który pełnił zarówno funkcję projektanta, jak kierwonika budowy i przedsiębiorcy budowlanego, bowiem on organizował całość, rekrutował i opłacał fachowców, którym zlecał wykonawstwo określonych zadań częściowych w ramcha zleconej budowy i oddanych mu do dyspozycji środków pieniężnych. Pracownicy budowy zmieniali się w zależności od potrzeb, dlatego fachowcy byli stale na wędrówce, co sprzyjało rozpowszechnianiu się rozwiązań, bowiem pędowi do coraz większej wysokości budowli nie odbył się bez katastrof i porażek, ale rozwiązania i metody rozprzestrzeniały się szybko, jak łęk oporowy.

    14, RomanK
    „wolni mularze“ stąd pochodzi też wolnomularstwo (masoneria), stanowili też elitę umysłową i techniczną średniowiecza, masoni też się za taką elitę mają. Majster katedry należał do najwyższych warstw elity, był też znakomicie opłacany, ale dysponował niebywałymi umiejętnościami i doświadczeniem, ciążyła na nim nie lada odpowiedzialność.

    Mularze byli poza tym wolni jak mało kto i otoczeni wyjątkowym respektem. Posiadali też w ramach warsztatu budowlanego pewne zabezpieczenie socjalne, n.p. na wypadek śmierci czy wypadku. Naturalnie zarządzali tymi zabezpieczeniami sami, bowiem państwo nie miało nawet zielonego pojęcia o takich rzeczach, niewiele się z tego do dziś zmieniło, tyle, że tym razem państwo przechwytuje te rezerwy, które pracujący od wieków starają się sobie zapewnić.

    Słowo „bezrobocie“ jest nowszym wymysłem czasów pośreniowiecznych.

    „gotyk pojawil sie …”znienacka” “, w drugiej połowie tzw. średniowiecznego ocieplenia, które pozwoliło zdynamizować Europę szczególnie środkową i północną. Nie każde ocieplenie musi być katastrofą.

    Jak dalece jest zakłamana historia średniowiecza świadczy fakt, że z chwilą, kiedy to renesans wziął Europę w swe kleszcze, to skończył się gotyk a tym samym budowa katedr. Po prostu nikt nie był więcej w stanie podjąć się takiej budowli a szczególnie ją finansować. Znakomity przykład stanowi katedra w Kolonii, której budowę musiano zawiesić na następne trzy wieki, gdyż rosnące liczebnie miasto nie było w stanie kontynuować takiej inwestycji. Dokończono jej budowę na podstawie średniowiecznych palnów. W pierwszym rzędzie oznaczał renesans osłabienie społeczeństw, jak też nawrót do praktyki niewolniczej, w postaci zależności pańszczyźnianej.

    To, że renesans, oznacza kopiowanie wzorców starożytnych gdzie tylko się da, powinien już czytelnik dawno wiedzieć.

    Niem. „Dom“ oznacza katedrę, budowlę.

  17. gnago said

    No jeśli chodzi o czas budowy to Sagrada Familia dorównuje katedrom. Z naszej mikrej perspektywy to nasuwa się Licheń z jej centrum religijnym

    Budują ją i budują…
    Admin

  18. Listwa said

    @ 15 Boydar

    Plany budowy robili rysując na wylanych płytach gipsowych. Na tych planach nie było podane obmiarowanie jak w dzisiejszych czasach.

  19. Sebastian said

    W obecnych czasach nad wieloma miastami górują współczesne „świątynie” ze stali i szkła, banki, hotele, wieże
    telewizyjne i wieże z logo McDonald’sa,. Na szczęście w ich sąsiedztwie nadal trwają katedry. Ludzkość
    do dziś nie stworzyła z kamienia niczego, co mogłoby się im równać, Katedra gotycka do dziś stanowi najsilniejszy archetyp świątyni chrześcijańskiej w naszej świadomości zbiorowej. Przeżycia duchowe i estetyczne, które wzbudza w modlących się w niej od wieków wiernych jak i zwiedzających pozostają ponadczasowe.

Sorry, the comment form is closed at this time.