Dziennik gajowego Maruchy

"Blogi internetowe zagrażają demokracji" – Barack Obama

Gaslighting. Najokrutniejsza i najbardziej wyrafinowana forma przemocy

Posted by Marucha w dniu 2021-03-31 (Środa)

W skrócie:
Gaslighting – forma psychologicznej manipulacji, w której osoba lub grupa osób umyślnie tworzy w osądzie ofiary wątpliwości wobec własnej pamięci czy percepcji, często wywołując u niej dysonans poznawczy i inne stany, takie jak niskie poczucie własnej wartości.

To słowo nazywa coś, co znamy od dawna, ale w myśl zasady: nazwany potwór staje się mniej straszny, warto je znać. Może się przydać, gdy ktoś próbuje ci wmówić, że coś z tobą nie tak.

Najokrutniejsza i najbardziej wyrafinowana forma przemocy? Gaslighting – to pojęcie warto znać…

Powoli tracisz zaufanie do siebie, kwestionujesz swoje odczucia i masz wątpliwości co do tego, jak postrzegasz rzeczywistość. Brzmi znajomo? A może konsultujesz z kilkoma osobami swoją wersję zdarzeń, żeby upewnić się czy nie zmyślasz albo czy ci się nie wydaje? Najprawdopodobniej jesteś ofiarą manipulacji i to jednej z jej najbardziej wyrafinowanych i najokrutniejszych form.

Było tak jak nie było

Gaslighting – ten mało znany termin nazywa rodzaj przemocy psychicznej, polegającej na takim manipulowaniu drugą osobą, by stopniowo przejmować kontrolę nad jej sposobem postrzegania rzeczywistości. Manipulant może udawać, że nie rozumie drugiej osoby („o co ci chodzi, coś sobie wymyśliłeś/aś”), podawać w wątpliwość jej wersję zdarzeń („przecież tak nie było, wymyśliłeś/aś sobie”), odrzucać jej obawy („przesadzasz”, „masz urojenia”, „to szalone”).

Działania są prowadzone celowo i ostrożne, przeplatają się momenty czułości i wściekłości (dla osoby z zewnątrz manipulant może wyglądać na dobrego, troskliwego partnera), tak by ofiara manipulacji poczuła się zdezorientowana, bezradna i niezrozumiana, by przejęła winę na siebie i – w najbardziej zaawansowanym stadium – zakwestionowała własne zdrowie psychiczne.

Gasnący płomień

Termin „gaslighting” nie ma w języku polskim odpowiednika. Pochodzi od tytułu sztuki Patrica Hamiltona zekranizowanej przez Georga Cukora. „Gas light” („Gasnący płomień”) opowiada historię pewnego małżeństwa: Paula (w tej roli nagrodzona Oscarem Ingrid Bergman) podejrzewa męża o morderstwo. Zauważa, że z domu znikają przedmioty, a w nocy docierają do niej dziwne dźwięki.

Mąż usiłuje jej wmówić, że to urojenia (by jej to „udowodnić” zapala lampy gazowe i przekonuje kobietę, że tylko ona je widzi). W pewnym momencie małżonka zaczyna wierzyć, że jest chora psychicznie. Manipulacja się powiodła.

Nie tylko psychopaci

Kto i dlaczego stosuje tę technikę? „To rodzaj tortury psychicznej, którą wykorzystują oprawcy i terroryści, by utrzymać kontrolę nad więźniami, dezorientują ich szybko zmieniającymi się sytuacjami” – mówi Sandra Horley.

Używają jej psychopaci i narcyzi – osoby z zaburzeniami osobowości wiązki B (zaburzeniami dramatyczno-niekonsekwentnymi).

Jednak gaslighing zdarza się dużo częściej. Uciekają się do niego niewierni partnerzy. Może też być złym nawykiem, z którego manipulator nie zdaje sobie nawet sprawy, a który można zwalczyć.

Jay Carter, badacz zjawiska gaslightingu, twierdzi że tylko 1% ludzi celowo stosuje tę technikę, by zranić swoje ofiary, 20% używa jej nie do końca świadomie jako mechanizmu obronnego, podczas gdy reszta robi to nieświadomie i sporadycznie.

To przemoc!

Nie można jednak bagatelizować tego zjawiska. To rodzaj przemocy psychicznej, która może być nie mniej szkodliwa niż przemoc fizyczna – zamiast ranić ciało, rani twoje emocje. Ofiary takiej manipulacji wpadają w spiralę wątpliwości, nie ufają swoim wrażeniom, a ich poczucie własnej wartości leci na łeb na szyję. Zaczynają wierzyć w wersje manipulatora, coraz częściej przepraszają i usprawiedliwiają zachowanie swoich prześladowców.

Takie stopniowe kruszenie własnej odporności psychicznej może w konsekwencji prowadzić do depresji i stanów lękowych.

Czy to gaslighting?

Jak tłumaczy Jarosław Gibas, powołując się na teorię Sterna, manipulację typu gaslighing można rozpoznać dzięki kilku sygnałom ostrzegawczym. Są to: częste powątpiewanie w swoje własne sądy, tworzenie listy kontrolnej (czy na pewno zrobiłem wszystko, by nie narazić się na brak aprobaty?), przygotowywanie się na konfrontację, zastanawianie się czy warto poruszać jakiś temat z obawy przed konsekwencjami, łapanie się na przybieraniu postawy przepraszającej, by nie sprowokować manipulatora, niewinne kłamstwa, by uniknąć niezadowolenia po drugiej stronie, zastąpienie swobody i luzu powątpiewaniem w siebie.

Za każdym razem, gdy zmieniasz swoje zachowanie ze strachu, że twój partner odejdzie, zastanów się, czy jesteś w niewłaściwym miejscu. Jak mówi Gibas – nie wszystkie związki są na całe życie. Na całe życie są tylko związki szczęśliwe. I pamiętaj: można wyzwolić się z manipulacyjnego piekła.

Źródła:
independent.co.uk
youtube.com/jaroslawgibas

Hanna Gadomska
https://www.focus.pl/

Komentarzy 16 do “Gaslighting. Najokrutniejsza i najbardziej wyrafinowana forma przemocy”

  1. plausi said

    Gaslighting także w operacji „Pandemia”

    W linku cytowane jest reakcja rozsądnych skądinąd ludzi, którzy pod naciskiem mediów pytają się zaniepokojeni swą odrębnością odnośnie wizji tzw. pandemii „Może jednak coś jest w tym szaleństwie?”.

    https://marucha.wordpress.com/2021/03/30/dr-z-martyka-ile-jeszcze-ludzi-musi-umrzec-29-03-2021/#comment-949183

    Fenomen dobrze znany i stosowany, co ktoś skwitował słowami: „Wielokrotnie powtarzane kłamstwo staje się prawdą.”

    Nie czarujmy się, być odrębnym w jakimkolwiek środowisku, gdzie przytłaczająca większość postrzega rzeczy zupełnie inaczej, wymaga bardzo dużej siły i odporności psychicznej. Obawiamy się, że tylko niewielu sprosta gaslighting, także w przypadku tzw. pandemii, ale tylko oni są nadzieją ratunku dla naszego społeczeństwa. Nie powinni wszakże liczyć na czyjąś wdzięczność, w pierwszym rzędzie są konfrontowani z niechęcią jak nie nienawiścią, że kwestionują „panujący pogląd”.

    „Panujący pogląd jest poglądem panujących.”, także w demokracji.

    „tylko 1% ludzi celowo stosuje tę technikę ”, a więc 1% ludzi na świecie posiada ok. połowy wszelkich dóbr na ziemi, co pozwala im reszcie (99%) przedstawiać świat, jak chcą. „To rodzaj tortury psychicznej, którą wykorzystują oprawcy” wobec ludzkości. Przyjmijmy wstępnie, że 1% ludności świata, to oprawcy ludzkości. Może TO ułatwi zrozumienie postrzeganego przez nas świata.

  2. xyz said

    „Każdy, kto był Polakiem miał zostać unicestwiony” – z poszkodowanych, Polacy stali się sprawcami.

  3. bronek said

    Trzeba chyba mieć jakieś zaburzenia psychiczne aby ulec temu zjawisku. Jeżeli ma się do siebie dystans – nie można ulec czemuś takiemu.

    ———–
    Nie wie Pan, o czym mówi.
    Admin

  4. bryś said

    Wszystkie te omamy można bardzo szybko uleczyć. Pier…em się młotkiem w palec.

  5. Jack Ravenno said

    Oświadczam z pełną odpowiedzialnością, że ta technika manipulacji jest stosowana w olbrzymiej skali w obecnej sytuacji plandemicznej. Obserwuję coraz więcej obłąkanych ludzi wierzących bardziej telewizorni, pojebanym kołnierzykom i mankietom niż sobie. Straszne czasy terroru…

  6. Na pochyłe drzewo to i koza skacze.

  7. Gaslighting – czyli robienie z tata wariata.

  8. Marucha said

    Tylko bardzo psychicznie odporne jednostki są w stanie oprzeć się „gaslighting”.

  9. I*** said

    (4) Tak trzymać, Panie Bryś! Na takie chore wymysły tylko zdrowy, chłopski rozum pomoże!

    Gwoli przypomnienia – telewizyjna „Kobra” z 1961 roku… „Gasnący płomień” w reżyserii Andrzeja Łapickiego. Najstarsza zachowana w archiwum TVP, ale warto obejrzeć. Obok Łapickiego występują Zofia Mrozowska i Stanisław Jasiukiewicz…

  10. Bohdan said

    JEST TO DOSKONAE SKOJARZENIE Z OBECNĄ SYTUACJĄ W TZW „PANDEMII KORONAWIRUSA” GDZIE MANIPULOWANIE ŚWIATŁEM LATARNI GAZOWEJ ZASTĄPIONO FASZYWYMI INFORMACJAMI O EPIDEMII NIEISTNIEJEJ A STWARZAJĄCEJ POTWORNY STRACH I TERROR LUDNOŚCI CYWILNEJ NA NASZYM GLOBIE ZIEMSKIM.ROBIĄ TO EKIPY WYBRANYCH PRZEDSTAWICIELI POSZCZEGÓLNYCH PAŃSTW DLA KIEROWANIA KRAJAMI I OCHRONĄ ZDROWIA POSZCZEGÓLNEJ LUDNOŚCI. ZASTPOSOWANO TAJNĄ TECHNOLOGIE I WOJSKOWĄ MEDYCYNĘ POWSZECHNIE NIEZNANE DLA CYWILNEJ ZIEMSKIEJ LUDNOSCI.

  11. gnago said

    A przeraża funkcyjna amnezja ludzkości przykład:wariant brytyjski kiedy na wyspie się pojawił był bardziej zakaźny ale łagodny dziś straszą morderczością tej odmiany. A brak faktycznego uczciwego rozliczenia się z procedur leczenia . Są tajemnicą nieobjawianą publicznie wiemy że ludzi ze zniszczonymi płucami podłącza się pod tlen. Budzi zdziwienie prowadzona diagnostyka opierająca się tendencyjnie na leczeniu jedynie na covida , przy doniesieniach o panoszeniu się w świecie gruźlicy w odmianie galopujących suchot.
    A te każdorazowe święta z blokada życia rodzinnego w normalnych czasach latarnie ozdabiałyby już sylwety polityków i ich lokalnych pomocników w dziele zarazy

  12. bryś said

    „Nie wie Pan, o czym mówi. Admin” – czy nie jest to przypadkiem to czego teraz doświadczamy? Na Gajówce są niestety sami sceptycy i cwaniaki. Niełatwo nas zrobić.

    To uderzenie młotkiem w palec było symbolem, czego mocno realnego. Aby nie dać się urobić trzeba mieć coś „swojego” – wiarę, rodzinę, rozsądnych znajowych (nawet wirtualnych), nawet jakąś pracę w ogrodzie, no i podwstawy żeby wiedziecdzieć kogo słuchać, a już nie na pewno rzyda z tv.

  13. Napewnosiemyle said

    Jedyna pandemia na tym swiecie jest .Panoszace sie zydostwo ktore w piorka obroslo.Poprostu tego stwora trzeba;;;;;;;;;;;;;;;;;UNICESTWIC;;;;;;;;;;;;;UNICESTWIC ;;;;;;;;;;;;Jesli nie zrobimy tego ;;;;oni UNICETWIA nas Co tez juz robia…………..ALE TYM terorystom swiatowym sie to nie UDA .

  14. NIE MA TESTÓW NA COVIDA! – powtórzyć!

    WSZYSTKIE DANE, KTÓRE OPIERAJĄ SIĘ NA TESTACH PCR SĄ KŁAMSTWEM! – powtórzyć!

  15. gd-ap said

    Krzysztof M. … powtórz i wyjaśnij dlaczego

    W kwestii pandemii … u mnie w pracy pani kasjerka zaprzestała wypłacać pieniądze w kasie , tylko robi to przez górą uchylone okno. Pracownik musi obejść budynek, odszukać właściwego okna … i przez wąską szparkę wyciągnąć długopis , listę do podpisu , potem jej to oddać … i dopiero przez uchylone na kilka cm okno pani kasjerka wysuwa plik banknotów.

    Kretynizm nie do opisania. Imbecylizm.

    Gdyby pieniążki szły przelewem na konta pracowników , pani kasjerka okazałaby się zbyteczna w firmie. Bądź co bądź córka głównej księgowej.

    …. eeeehhhh

  16. Ad. 15

    Nepotyzm. Częste w sytuacji ograniczonych zasobów (pracy). To o zatrudnianiu córki itd.

    A co do akrobacji przy wypłacaniu kasy… – kota nie ma, myszy harcują.

Sorry, the comment form is closed at this time.