Dziennik gajowego Maruchy

"Blogi internetowe zagrażają demokracji" – Barack Obama

  • The rainbow symbolizes the Covenant with God, not sodomy Tęcza to symbol Przymierza z Bogiem, a nie sodomii


    Prócz wstrętu budzi jeszcze we mnie gniew fałszywy i nikczemny stosunek Żydów do zagadnień narodowych. Naród ten, narzekający na szowinizm innych ludów, jest sam najbardziej szowinistycznym narodem świata. Żydzi, którzy skarżą się na brak tolerancji u innych, są najmniej tolerancyjni. Naród, który krzyczy o nienawiści, jaką budzi, sam potrafi najsilniej nienawidzić.
    Antoni Słonimski, poeta żydowski

    Dla Polaków [śmierć] to była po prostu kwestia biologiczna, naturalna... śmierć, jak śmierć... A dla Żydów to była tragedia, to było dramatyczne doświadczenie, to była metafizyka, to było spotkanie z Najwyższym
    Prof. Barbara Engelking-Boni, kierownik Centrum Badań nad Zagładą Żydów, TVN 24 "Kropka nad i " 09.02.2011

    Państwo Polskie jest opanowane od wewnątrz przez groźną, obcą strukturę, która toczy go, niczym rak, niczym demon który opętał duszę człowieka. I choć na zewnatrz jest to z pozoru ten sam człowiek, po jego czynach widzimy, że kieruje nim jakaś ukryta siła.
    Z każdym dniem rośnie liczba tych, których musisz całować w dupę, aby nie być skazanym za zbrodnię nienawiści.
    Pod tą żółto-błękitną flagą maszerowali żołnierze UPA. To są kolory naszej wolności i niezależności.
    Petro Poroszenko, wpis na Twiterze z okazji Dnia Zwycięstwa, 22 sierpnia 2014
  • Kategorie

  • Archiwum artykułów

  • Kanały RSS na FeedBucket

    Artykuły
    Komentarze
    Po wejściu na żądaną stronę dobrze jest ją odświeżyć

  • Wyszukiwarka artykułów

  • Najnowsze komentarze

    misio o Wolne tematy (08 – …
    osoba prywatna o Wolne tematy (08 – …
    Bezpartyjna o Stara krew – opowieść o J…
    osoba prywatna o Wolne tematy (08 – …
    Bezpartyjna o Ukraińscy lekarze nie muszą zn…
    osoba prywatna o Wolne tematy (08 – …
    Bezpartyjna o Wolne tematy (08 – …
    osoba prywatna o Izolacja Zełenskiego
    Głos Prawdy o Izolacja Zełenskiego
    osoba prywatna o Wolne tematy (08 – …
    Boydar o Wolne tematy (08 – …
    Kojak o Izolacja Zełenskiego
    wow o Polskość czarnych Polaków na…
    Boydar o O paranoi giedroyciowych i bar…
    Boydar o Ukraina na skraju przepaści! M…
  • Najnowsze artykuły

  • Najpopularniejsze wpisy

  • Wprowadź swój adres email

Myślał, że przygarnął kota. Ale sąsiadom zaczęły ginąć kury…

Posted by Marucha w dniu 2022-11-25 (Piątek)

O żbiku nie można powiedzieć, że „jaki jest, każdy widzi”. Ten enigmatyczny, niezwykle skryty i rzadko występujący leśny kot dla wielu powoli staje się mitem.

W bieszczadzkich zaroślach pewnej wiosny leśniczy Grzegorz Ćwieluch usłyszał słabe, rozdzierające serce miauczenie. To było małe kocię, wygłodzone i zabiedzone. – Mieliśmy umowę z żoną: żadnych kotów! Ale to była kupka nieszczęścia. Postanowiłem, że zabiorę do leśniczówki, odkarmię i znajdę mu dobry dom.

Dzikusek trafił do domu leśniczego ze wsi Skorodne. Dni mijały, a kot ani nie nabierał masy, ani zaufania do opiekunów. – Był jakiś dziwny, płochliwy bardzo. Na początku wyglądał jak zwykły kot, dachowiec, których w naszych okolicach jest sporo. Kiedy po wojnie odbywały się przesiedlenia, dużo zwierząt zostało porzuconych. Koty się zaadaptowały, zdziczały, rozmnożyły.

Ale kiedy sąsiadom zginęły kury, wiedział już, z kim ma do czynienia. — Im był starszy, tym więcej cech charakterystycznych zauważałem. Prychał, kładł uszy, szczerzył ostre ząbki. Ogon miał tępo zakończony, a przez grzbiet przebiegała pręga. Jakkolwiek by patrzeć: żbik – wspomina Ćwieluch.

Żbika w domu trzymać nie można, to dzikie zwierzę podlegające ochronie. Trzeba było zaangażować naukowców i instytucje ochrony przyrody, zgłosić to, gdzie trzeba.

– Zbudowałem dla niego wolierę i zacząłem wydzwaniać: do parku narodowego, do azylów dla zwierząt. Nikt nie chciał przyjąć mojego żbika, a właściwie żbiczycy. Badano ją, nawet próbki wysłano do Japonii, gdzie potwierdzili, że to żbik czystej krwi. Inne badania potwierdziły, że potrafi polować, ma silny instynkt łowiecki. Specjaliści wydali opinię: zwierzę poradzi sobie w naturze. Trzeba ją do niej przywrócić.

Zew wolności odzywał się coraz głośniej, więc Ćwieluch wraz z nadleśniczym Nadleśnictwa Lutowiska, pracownikami parku narodowego i lokalnymi dziennikarzami umówili się na wielkie wydarzenie. Z Białowieskiego Parku Narodowego otrzymali obrożę telemetryczną, by badać ścieżki drapieżnika. Żbik wtedy pomieszkiwał w budce dla nietoperzy w wolierze. Gdy przechylono budkę, aby zachęcić kota do wyjścia, czmychnął tak, że nie zdążyli nawet nacisnąć spustu migawki aparatu.

Obroża nie zdała egzaminu. To była obroża dla wilków, dużo większych ssaków niż kot. Dane nie przychodziły, być może kocica sama ściągnęła obrożę o konar czy siatkę, gdy tylko miała okazję. Widywano ją w okolicach Otrytu, gdzie została wypuszczona. Leśniczy Ćwieluch z dumą wspomina tamten czas i cieszy go tamto niezwykłe doświadczenie. – I, w zasadzie, nie złamałem umowy z żoną. W końcu nie przyprowadziłem do domu kota, tylko żbika – śmieje się.


Kot kotu nierówny

Profesor Jerzy Bralczyk, wybitny polski językoznawca, w wywiadzie dla „Ech Leśnych” (nr 2/2016) przyznał, że jego ulubionymi zwierzętami są koty, a wśród nich – zdeb. Tego pierwotnego określenia używał Sienkiewicz w „Panu Wołodyjowskim”, pisząc o dzikim zdebie; ponoć żbicze oczy miał Andrzej Kmicic. W książce „Zwierzyniec”, opisującej etymologię nazw rodzimych zwierząt, prof. Bralczyk napisał: „Żbik to kot, tyle że leśny”.

Trudno się z tym nie zgodzić. Żbika, zwanego w przeszłości też zdbikiem, żdbikiem, zdybikiem czy stepem (co oznacza „dzikus”), łatwo pomylić z pospolitym dachowcem, z którym ma wiele wspólnego. Zajmują identyczne nisze ekologiczne i należą do tego samego rodzaju.

Jednak zdbik jest dwa razy większy od nierasowego kota domowego i, choć umaszczenie mają podobne – żółtawe do ciemnoszarego – to pręgi na ciele żbika są niezbyt wyraźne, łapy zaś, brzuch, a czasem i podbródek są od spodu jaśniejsze. Wzdłuż grzbietu, aż do nasady ogona, ciągnie się wyraźna ciemna pręga. Wokół czerwonobrązowego nosa połyskują długie białe wąsy, zwane wibrysami. To włosy czuciowe, pomagające orientować się w ciemnościach.

W połączeniu z superwzrokiem, czyli zakresem widzenia do 200 stopni i większą liczbą pręcików w siatkówce, zwierzę swobodnie porusza się i poluje nocą. To pomaga mu przetrwać w dziczy. Jest doskonałym myśliwym – aż 60 proc. polowań żbika na gryzonie kończy się sukcesem.

Wprawdzie kończyny żbików są dość krótkie, to tylna łapa zasługuje na miano „wielkiej stopy”, gdyż może mieć 15 cm. Co ciekawe, zaokrąglony trop przedniej łapy żbika ukazuje cztery palce – piąty, wewnętrzny, jest umiejscowiony dość wysoko, przez co nie pozostawia śladów. Na śniegu można zaobserwować prostą linię utworzoną przez tropy – tylne łapy stawiane są w śladach łap przednich, a pomiędzy nimi jest 30–35 cm odstępu.

Masywny samiec mierzony bez ogona osiąga grubo ponad pół metra długości (kotki są mniejsze) i masę od 5 do 10 kg (kot domowy, z wyjątkiem otyłych kanapowców, waży średnio 3–5 kg). Najcięższy jest w miesiącach zimowych (od września do lutego). Charakterystyczny, długi, puszysty, pręgowany ogon (do 35 cm) jest tępo zakończony i ma ciemną końcówkę, jakby umoczoną w czarnej farbie. Gęsta jedwabista sierść pozwala żbikowi przetrwać nawet największe górskie mrozy.

Spotkania na szczycie

– Jechałem samochodem po odśnieżonej drodze, na zaspie usypanej wzdłuż jezdni zauważyłem żbika. Siedział spokojnie, nie uciekał, przyglądał mi się ze znudzeniem. Przejęty, trzęsącymi się rękami wyciągnąłem aparat, przyłożyłem go do twarzy. Idealny kadr to będzie zdjęcie życia! – opowiada Tomasz Baran, zastępca nadleśniczego Nadleśnictwa Stuposiany. – A po naciśnięciu spustu migawki pojawił się komunikat: brak karty pamięci.

Takie historie o przelotnym spotkaniu tego tajemniczego drapieżnika krążą wśród bieszczadzkich leśników, opowiadane przy ogniskach i na spotkaniach edukacyjnych. Ujrzenie żbika w pełnej krasie to niemal nobilitacja, zwierzę bowiem skrzętnie ukrywa się w gęstwinie i spotkanie z człowiekiem nie stoi na czele jego priorytetów.

Największą aktywność żbik przejawia po południu i o świcie. Ścieżki, którymi się porusza, są przez niego wydeptane, a swoje terytorium znakuje kałem, moczem oraz wydzieliną gruczołów przyodbytowych w charakterystyczny sposób: spryskuje słupki oddziałowe, drapie pazurami drzewa, zostawia niezasypane odchody w strategicznych miejscach. I agresywnie broni swojego areału.

Zapewne nasz dziki bohater wcale nie przejmuje się tym, że przyrodnicy czują frustrację związaną z brakiem pewności, czy żbik czystej krwi w ogóle jeszcze u nas występuje. A konkretnie: żbik europejski, zamieszkujący tereny na wschód Europy aż do Karpat i na północ od Morza Czarnego, po rzekę Dniepr. Pojawia się też na wyspach – na Krecie, Sycylii czy w Szkocji. Na Kaukazie i w Turcji występuje z kolei drugi podgatunek – żbik kaukaski. Z uwagi jednak na możliwość swobodnej hybrydyzacji żbika z kotem domowym o pewność co do tego, czy czmychający w krzakach drapieżnik istotnie jest żbikiem, a nie wychodzącym Mruczkiem, raczej trudno.

Kici, kici, gdzie jesteś?

Żbik wybiera lasy mieszane lub liściaste z gęstym podszytem wyłącznie w Karpatach – w Bieszczadach, na Pogórzu Przemyskim, w Beskidzie Niskim i w Górach Słonnych. Raz widziano go w Magurskim Parku Narodowych, a w 2015 r., dzięki fotopułapce umieszczonej przy padlinie, dwukrotnie zaobserwowano go w Gorczańskim Parku Narodowym.

Średnie areały żbików są zróżnicowane, zależą między innymi od dostępności ofiar i ich rodzaju. Na Węgrzech średnie wielkości areałów wynoszą 204-860 ha, w Szkocji 60-170 ha, we Francji 180-570 ha, a w Polsce – około 500 ha. Te rozbieżności wynikają z zastosowania różnych metod badawczych (tropienie po śniegu, radiotelemetria, fotopułapki).

Intrygujące są doniesienia z Niemiec – u naszych zachodnich sąsiadów populację żbika szacuje się na 3-5 tys. osobników. W Polsce jest ich około 200, ale jest to wartość hipotetyczna, obliczona przez interpolację na podstawie monitoringu przeprowadzonego przez Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk i zagęszczenia zaobserwowanych zwierząt (1-1,3 osobnika na 1000 ha).

Materiały wykopaliskowe dowodzą, że od neolitu (5200-1900 p.n.e.) do średniowiecza żbik występował na terenie całej dzisiejszej Polski. Z biegiem lat jego populacja malała, a zasięg występowania się kurczył. Do XIX w. przetrwał tylko w południowej, północno-wschodniej i środkowej części kraju. Polowano na niego z uwagi na jego gęste futro, uważano go też za szkodnika – zabijał ptactwo i jagnięta.

W 1927 r. wpisano go na listę gatunków łownych, a zdjęto z niej w latach 40., kiedy wprowadzono całoroczny okres ochronny. Wówczas występował już tylko w Karpatach. Wreszcie w 1952 r. dzikiego kota objęto ochroną gatunkową. Aktualnie drapieżnik może też korzystać z parasola ochronnego zapewnionego przez parki narodowe – Bieszczadzki i Magurski.

Przez dziurkę od klucza

Żbiki żywią się gryzoniami i ptakami, czyli niewielkimi organizmami, na które i domowym mruczkom, lekkomyślnie wypuszczanym do środowiska, zdarza się polować. Stąd też tereny łowieckie żbika pokrywają się z miejscami gęstszego występowania jego ofiar – na skraju lasów, na miedzach, w ekotonach i zadrzewieniach śródpolnych czy dolinach rzek i potoków. Zjada około 600 g pożywienia dziennie. Jest wybitnie mięsożerny, ale niezbyt wybredny, zje wszystko, co mu wpadnie w pazury – myszy, norniki, polniki, darniówki, małe zające czy pisklęta.

Stosunkowo rzadko zdarza mu się podejść pod gospodarstwa, gdzie ze względu na występowanie gryzoni miałby ułatwione polowanie. Unika jednak osad ludzkich, a kompleksy leśne często nie są połączone korytarzami migracyjnymi, którymi mógłby swobodnie się przemieszczać. Pokonanie 4-12 km dziennie nie stanowi dla niego problemu, ale samochody, infrastruktura i obecność ludzi skutecznie go odwodzą od wędrowania. To sprzyja izolacji.

Dyskretny, cichy, przechodzi niezauważony jak duch. Jest samotnikiem, jedynie podczas rui, czyli w okresie godowym (zwykle na przełomie lutego i marca), dochodzi do spotkań kocura z kocicą. Po kopulacji samiec odchodzi, a samica zakłada legowisko w opuszczonych norach lisa czy borsuka, pod korzeniami drzew czy w pustych pniach, gdzie po 63–69 dniach, w maju, przychodzi na świat od jednego do siedmiu kociąt. Młode po urodzeniu ważą zaledwie 135 g, nie widzą ani nie słyszą i pokryte są delikatnym meszkiem. Po około pół roku będą już samodzielne i pójdą własną drogą. I, o ile nie zaatakuje ich wilk, zdziczały pies, lis czy ptak drapieżny, nie wpadną pod jadący samochód ani nie padną z głodu bądź z powodu pasożytów czy wirusów, już po niecałym roku osiągną dojrzałość płciową. I – miejmy nadzieję – cykl się powtórzy.

Skryty tryb życia żbika sprawia, że niewiele wiemy o jego biologii, ekologii czy behawiorze. Bazując na badaniach przeprowadzonych w Portugalii, Szwajcarii, Bułgarii czy Hiszpanii, możemy wyciągnąć bardzo ogólne wnioski. Silne poszatkowanie zasięgu sprawia, że drapieżniki te żyją w dość izolowanych warunkach, a fragmentacja stanowi jeden z najważniejszych problemów, z jakimi muszą się mierzyć. Na dokładkę, gdy nie ma zbyt wielu przedstawicieli własnego gatunku do rozrodu, krzyżują się z kotami domowymi, wydając płodne potomstwo. Niektórzy naukowcy twierdzą, że praktycznie wszystkie wolno żyjące żbiki mają domieszkę kociej krwi. Hybrydyzacja to problem, który może z kolei prowadzić do wyodrębnienia nowego taksonu. A to może doprowadzić do wyginięcia żbika europejskiego.

Żbika chroni prawo krajowe i międzynarodowe (ujęty jest jako gatunek zagrożony w dyrektywie siedliskowej UE, konwencji berneńskiej i konwencji waszyngtońskiej). Umieszczony jest także w polskiej czerwonej księdze zwierząt jako gatunek silnie zagrożony wyginięciem.

Źródło: „Echa Leśne
https://www.onet.pl/

Komentarzy 9 do “Myślał, że przygarnął kota. Ale sąsiadom zaczęły ginąć kury…”

  1. salamati said

    Spotkalismy go w latach 60-tych kolo lasu siedzial na krzaku ,chcielismy do niego podejsc ale tak fukal ze az strach bylo do nigo podejsc.

  2. Boydar said

    Kiiiciuuuśś …

    Ja też staram się unikać osad ludzkich, choć z miernym skutkiem

  3. Magdalena said

    „Dlaczego koty przynoszą nam martwe zwierzątka?

    Ten dość uciążliwy koci zwyczaj przynoszenia człowiekowi upolowanych zwierzątek znany jest wielu opiekunom kotów wychodzących. Nieraz natknęli się oni na smętne truchła gryzoni i innych drobnych stworzonek, leżących na wycieraczce lub co gorsza na łóżku lub stole. Niebyt przyjemne, prawda? Dla nas, kot myśli nieco inaczej.”

    http://wszystkookotach.pl/dlaczego-koty-przynosza-nam-martwe-zwierzatka/

  4. Emilian58 said

    Zgubił,zdjął obrożę. TYLKO człowieki lubią kagańce i bat nad łbem.

  5. Marucha said

    Człowiek zachował się w porządku. Uratował, przygarnął, odchuchał.
    A kot zachował się jak wolnościowiec. Szacunek.

  6. corintians said

    Wszystkie koty nasze są
    Rysio, żbik i wieksze w zoo
    Na serca dnie mają swój dom
    Uchyl im serce jak drzwi

    ——

    Admin

  7. UZA said

    Ad.6) „wszystkie koty nasze są – Rysio, żbik i większe w ZOO…”

    A jak to wygląda z kociej perspektywy ? Gdyby lwy i tygrysy (te większe kotki, spotykane w ZOO i nie tylko ) umiały pisać, to może machnęłyby taki wierszyk:

    Wszyscy ludzie nasi są
    Czy to Azja, czy Afryka
    Warto człeka wziąć na ząb
    Otwórz paszczę więc i łykaj

  8. errorous said

    W schronisku nad Krynicą widziałem strasznie wielkiego „kota”. To chyba musiała być krzyżówka, ale był tak duży że raczej z rysiem, choć nie wiem czy takie coś jest możliwe. Ponoć później, jakiejś zimy zżarły go wilki.

    Pamietam że podszedłem i chciałem go pogłaskać, ale był tak wielki, że się bałem, bo gdyby mu się to nie spodobało to z moją ręką byłoby kiepsko.

  9. Marucha said

    Re 8:
    Ryś nie może się krzyżować z kotem domowym.
    Być może widział Pan maine coona.

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
%d blogerów lubi to: